Μα την τετράδα του Πειραιά, αυτό το σχήμα παίζει σαν τον πρωταγωνιστή μιας κωμωδίας που…
Με πήρε το παράπονο σήμερα βράδυ, όταν είδα την φόρμα του Ολυμπιακού όχι σαν ομάδα που κυνηγάει τίτλο, αλλά σαν εκείνον τον φίλο που κάθε Σάββατο υπόσχεται ότι «αυτό το βράδυ θα βγάλω τα λεφτά μου» και καταλήγει πάλι δίχως λεφτά, μπουκάλι μπύρας στο χέρι και τσάντα άδεια μέχρι την επόμενη βδομάδα. Είναι η ίδια ιστορία εδώ και τρεις μήνες: Νίκη εντυπωσιακή, συνέχεια νικητήριας σειράς, μετά μια ισοπαλία που την ξεχνάμε όσο ο Αμερικάνος ξεχνάει τις συνθήκες παράδοσης της Θεσσαλονίκης στον Κάστρο, κι έπειτα μία ήττα σαν αυτή στη Ρόδο που σου αφήνει την αίσθηση ότι κάποιος γύρισε βίντεο επανεκτέλεσης των στιγμών υψηλής έντασης και είπε «τώρα πάμε βήμα προς βήμα να δούμε τι πήγε στραβά».
Πώς φτάσαμε όμως εδώ; Το σύστημα που τόσο μας γοήτευε πριν ξεκινήσει η σεζόν — αυτή η μηχανή τρία-τέσσερα γεμάτη από πίεση στις γραμμές, κυκλικές κινήσεις, Βλαντ ανοιχτό σαν πύλη αεροδρομίου την ώρα των check-in, και ένα σόλιντ block που έκανε τους αντίπαλους να νιώθουν σαν να προσπαθούν να αναπνεύσουν μέσα από ένα φίλτρο που κατέβαινε σιγά σιγά στην άμυνα — έχει καταλήξει στην δεύτερη θέση σαν να του έβγαλαν όλα τα ρουλεμάν στην μέση της χρονιάς. Κι όμως, οι αριθμοί μοιάζουν αρκετά καλοί για πρωταθλητή: δεκαεπτά νίκες σε είκοσι έξι αγώνες, σαράντα πέντε γκολ υπέρ, μόλις έντεκα κατά. Η πραγματικότητα όμως, αυτή που δεν βλέπουμε στις στατιστικές αλλά στις στιγμές μετά το σφύριγμα της λήξης, είναι ότι κάπου εκεί το σύστημα άρχισε να γίνεται πιο αργό από δικό μου σκυλί όταν σηκώνεται στις πέντε το πρωί.
Η διάταξη του Φλόμπο σημαίνει πολλά όταν όλα λειτουργούν σωστά — εκείνος ο τερματοφύλακας που παίζει έξω σαν επιπλέον επιθετικός, οι δύο πλάγιοι που κάνουν συνεχώς αντιθέσεις, ο Βλαντ σαν ελεύθερος ρόλος χωρίς συγκεκριμένη θέση να φυλάει, οι τρεις μέσοι που κινούνται σαν δαίμονες πάνω-κάτω στο γήπεδο. Μα όταν η φόρμα ενός συμπαίκτη πέφτει — λες και ξέχασε πως αγωνίζεται — τότε οι κυκλικές κινήσεις μοιάζουν περισσότερο με χορό ατόμου που έχει πιει δύο τρεις μπύρες παραπάνω. Στο προηγούμενο παιχνίδι είδα τον Φορτούνη να κινείται σαν να είχε ξεμείνει από μπαταρίες στις μπατσέτες του, τον Λέκο να ψάχνει συνέχεια τη μπάλα σαν να ήταν θησαυρός κρυμμένος κάτω από πέτρα, ενώ ο Ρέαζ Κουαντί κοιτούσε συνεχώς γύρω του σαν να περίμενε κάποιον να του δώσει οδηγίες «βήμα βήμα». Αυτή η δυναμική λοιπόν, όσο όμορφη κι αν ακούγεται στο paper, όταν χάνεται η σπίθα μιας κίνησης γίνεται αλυσίδα εξαρτημάτων όπου κάποιος αφήνει κάποιον άλλον στην δύσκολη θέση. Ο Φλόμπο έφτιαξε μία ομάδα που όταν είναι «on» φαίνεται σαν αυτή του Γκάρι Νέβιλ την εποχή που δεν είχε γίνει ακόμη μπέιμπι σίττερ στα τηλεοπτικά παράθυρα — όμως όταν κάποιος βασικός πέφτει, ολόκληρο το οικοδόμημα αρχίζει να τρίζει σαν ξύλινο σπίτι που ούτε καν η βροχή μπορεί πλέον να σώσει.
Και αυτό είναι το παράδοξο: ένα σύστημα φτιαγμένο για μεγάλες προσπάθειες και ρυθμό τελικά γίνεται θύμα του ίδιου του του στιλ. Οι ομάδες έχουν μάθει πλέον πως αν μείνουν σιωπηλές στην αρχή ενός αγώνα και αφήσουν τον Ολυμπιακό να εκτοξεύσει τις δυνάμεις του χωρίς αντίσταση, τότε μπορούν να σκοράρουν στην πρώτη μεγάλη στιγμή που βρίσκουν κενό — και εκεί ξεκινά η γνωστή ιστορία των ισοπαλιών που σου παίρνουν την ψυχή σιγά σιγά. Στην τελευταία εκτός έδρας εμφάνιση είδαμε μία ομάδα που έκανε πάνω από εξακόσια σέντρα αλλά χρησιμοποίησε μόλις το δεκαπέντε τοις εκατό τους δημιουργικά — και όλα αυτά ενώ οι αντίπαλοι κρατούσαν την μπάλα σαν χαρτονομίσματα σε μεγάλο ποσό: πάνω από εκατόν είκοσι λεπτά κατοχής ανά αγώνα αυτή τη χρονιά, έναντι των περίπου πενήντα που έχει ο Ολυμπιακός. Μπορεί οι ίδιοι οι αριθμούς να δείχνουν αντικειμενικά ισχυρή ομάδα, όμως η ψυχολογία αυτής της δυναμικής είναι σαφώς πιο λεπτή: όταν μια ομάδα ζει από το ενεργητικό της πίεσης και τις κινήσεις του πριν καν η μπάλα φτάσει στη περιοχή σου, τότε η πρώτη στιγμή που χάνεις τον ρυθμό γίνεται σαν έκρηξη νερού στη βάση ενός φράγματος — ξεκινά σιγά σιγά και καταλήγει σε πλημμύρα.
Μπορεί να κάνω λάθος, όμως νομίζω πως εκεί βρίσκεται η ρίζα του προβλήματος: όχι στο σύστημα καθαυτό, αλλά στη σταθερότητα των παικτών μέσα σε αυτό. Οι δύο μεγάλοι τραυματισμοί τον Οκτώβριο άλλαξαν πολλά — ειδικά στο κέντρο όταν βγήκε εκτός ο Σισέκ. Οι ομάδες που αγωνίζονται με τέσσερα μέσους πάντα υστερούν όταν λείπει κάποιος σαν εκείνον, ένας που σου δίνει αυτή την αίσθηση ότι ξέρει πάντα πού βρίσκεται η μπάλα πριν καν την δει η κάμερα. Μετά ήρθε ο Γιαννούλης — χρήσιμος σίγουρα, αλλά όχι αυτό που αποζητούσαν οι φίλοι όταν τραγουδούσαν «δεν περνάει η νύχτα». Κι όταν λείπει ένας πυλώνας σαν τον Σισέκ, το σύστημα γίνεται σαν μια γέφυρα που υποστηρίζεται από δύο μόνο πυλώνες αντί για τέσσερις — αρκεί κάποιος από αυτούς να λυγίσει και η κατάρρευση είναι σίγουρη.
Τρεις εβδομάδες τώρα προσπαθώ να βρω τον σωστό τρόπο να σβήσω αυτή την εικόνα από το μυαλό μου: ο Σισέκ στέκεται στην άκρη του γηπέδου, φοβάται μην πονέσει ξανά το γόνατο, και οι αγώνες συνεχίζονται σαν να του στέλνουμε αυτοκόλλητα με χαιρετισμό «κούκλα μου, σιγά σιγά». Την ίδια ώρα, κάποιος στον πάγκο ψιθυρίζει «ψιλοκουράκι» για έναν μέσο που έκανε τρείς λάθη στην ανάκτηση μέσα σε έναν αγώνα, σα να μιλάει για έναν φοιτητή που ξέχασε να παραδώσει μία εργασία. Αυτό το σύστημα που τόσο αρέσουνε στους λάτρεις του τακτικού football έγινε ένα παζλ όπου λείπουν δύο μεγάλα κομμάτια — και αντί να ζητήσουμε από τον κατασκευαστή να επιδιορθώσει την ελαττωματική σειρά, συνεχίζουμε να βάζουμε αυτοκόλλητα.
Θα ξεκινήσω από κάτι που κανείς δεν το αναφέρει επειδή φαίνεται αυτονοήτο: η υψηλή πίεση του Ολυμπιακού δεν είναι πια αμυντικό εργαλείο, έχει γίνει η δική του επικίνδυνη εμμονή. Στις πρώτες αγωνιστικές έκανες πάνω από δεκαπέντε pressures ανά αγώνα — νούμερο που συγκαλύπτεται από τις πολλές κατοχές. Μετά τον Οκτώβριο, το ίδιο σύμπλεγμα παικτών κάνει δέκα pressures, λόγω της μειωμένης έντασης στο κέντρο. Την ίδια ώρα, η κατοχή πέφτει από εκατόν είκοσι λεπτά ανά αγώνα σε ογδόντα πέντε. Δεν είναι ότι οι αντίπαλοι άλλαξαν στρατηγική· είναι ότι εμείς χάσαμε την ικανότητα να διατηρήσουμε αυτή την ένταση για συνολικά εβδομήντα πέντε λεπτά καθαρά παιχνιδιού.
Κοίταξε την μετάβαση: όταν ένας μέσος σου λείπει σαν τον Σισέκ, η ομάδα δεν γίνεται πιο αργή επειδή ξέχασε τους κανόνες· γίνεται αργή επειδή το transition γίνεται χωρίς εκείνον τον πρώτο πάσα που ξέρεις πως πάει πάντα στα πόδια του κεντρικού αμυντικού. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ρέαζ είχε τρεις φορές την μπάλα στο κέντρο, έκανε μία πάσα σωστή — και μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα όλοι είχαν αφήσει τις θέσεις τους σα ντόμινο μετά από σεισμό. Το αποτέλεσμα; Ο αντίπαλος κρατούσε την μπάλα δεκαπέντε συνεχόμενα passes πριν βρει τελικά κενό στην αριστερή πλευρά. Στα πρώτα παιχνίδια της χρονιάς, η ίδια μεταβατική φάση έκλεινε μέσα σε τριάντα δευτερόλεπτα.
Από τις τρεις δυνατές ζώνες του συστήματος — την αριστερή πλευρά (Φορτούνης/Μασούρας), το κέντρο (Σισέκ/Γιαννούλης/Κουαντί), και την δεξιά πλευρά (Λέκο/Ελ Αραμπί) — μόνο η τελευταία λειτουργεί σήμερα σαν προνομιακή πύλη επίθεσης. Γιατί; Διότι εκεί έχουμε έναν πλάγιο που όταν χάνει την μπάλα, επανέρχεται αμυντικά σωστά ενώ ταυτόχρονα γνωρίζει πως στις σέντρες του Λέκο υπάρχει πάντα μία δεύτερη μπάλα για reset. Την προηγούμενη εβδομάδα είδα είκοσι τρεις σέντρες από αυτή τη πλευρά, αλλά μόλις οι πέντε χρησιμοποιήθηκαν δημιουργικά επειδή ο Φορτούνης είχε βγει εκτός θέσης τρεις φορές μέσα στον αγώνα, αφήνοντας τον Ελ Αραμπί να υπερφορτώνεται στην επίθεση χωρίς κάλυψη.
Το μεγάλο μυστήριο είναι πως παρά τις άθλιες εμφανίσεις υπάρχουν αυτοί που λένε «κάτι τρέχει». Αυτό που τρέχει βρίσκεται στην ίδια την φύση του συστήματος: όταν λείπει η βάση σου βάζεις αυτοκόλλητο πάνω στην τριβή σου λέγοντάς της «φορά το!» και περιμένεις το θαύμα. Οι στατιστικές λένε δεκαεπτά νίκες, αλλά αυτές οι δεκαεπτά νίκες συνοδεύονται από δεκατέσσερα δεκαπέντελεπτα επεισόδια ανοχύρωτης άμυνας επειδή κάποιος αμυντικός έπιασε ανάσα σαν το ψάρι έξω από το νερό. Και όταν κάνουν κάποιοι selfie στο τέλος επειδή βρήκαν αυτούσιο γκολ στον ΠΑΟΚ μέσα στον πρώτο χρόνο, να θυμάσαι ότι ήταν η δεύτερη φορά εκείνο τον αγώνα που η ομάδα στάθηκε όρθια για δεκαπέντε λεπτά συνεχόμενα — την πρώτη φορά είχαν προηγηθεί εκατόδευτα λεπτά έντονου pressing.
Το σύστημα σαν σύνολο δεν κατέρρευσε· αυτό που κατέβηκε ήταν η αλυσίδα των δευτερευόντων ρόλων. Ο Λέκο έγραψε εκατόν είκοσι σέντρες φέτος αλλά μόνο δεκαπέντε είχαν ως αποτέλεσμα δημιουργική πάσα προς την περιοχή, διότι κανείς δεν κινούνταν σωστά γύρω του. Ο Φορτούνης έκανε τρεις σέντρες ισόβιες σήμερα επειδή πίστεψε πως ο αριστερός χώρος ήταν διαθέσιμος εκείνη την στιγμή — ενώ ο αντίπαλος είχε κλείσει τρεις διαδρομές. Κι όλα αυτά ενώ ο Φλόμπο επέμενε πως η ομάδα του είχε ξανακάνει comeback από χειρότερη θέση. Την προηγούμενη χρονιά το comeback έγινε επειδή ο Σισέκ σηκωνόταν σαν αντλία στο γήπεδο. Αυτή τη φορά σηκώνει αυτάκολλητο πάνω στον βραχίονα του.
Το πλαίσιο νικά το σκέτο νούμερο.
τι γίνεται ρε παιδιά εδώ μέσα... τρία ολόκληρα ποστ σαν αυτά και ακόμα συζητάμε για το πώς μπήκε ο γκολ στον ΠΑΟΚ; σοβαρά τώρα;
εγώ θυμάμαι τις εποχές που ο Ολυμπιακός όταν εκείνος ο Σισέκ ήταν ακόμα στο γήπεδο έφτανε πρώτος στις δεκαπέντε pressures κι έκανε δεύτερη κατοχή την επόμενη εβδομάδα — όχι επειδή ήταν δαιμόνιοι, αλλά επειδή οι αντίπαλοι είχαν πιάσει μπούτια από το πρώτο λεπτό της έναρξης. τώρα όμως μιλάμε σαν να μας λείπει μόνο ένας παίκτης ενώ η πραγματική ιστορία γράφεται εκεί που δεν φαίνεται: στις τάξεις.
βάλτε τώρα να σας πω κάτι που αυτοί οι αναλυτές ξέχασαν ή δεν είχαν πάρει χαμπάρι πότε: πριν από δέκα χρόνια περίπου μπήκα μέσα στο κλειστό στην παράταση του ντέρμπι εναντίον της ΑΕΚ, εκεί που ο Ολυμπιακός είχε χάσει τον κεντρικό αμυντικό του στο 35ο και ο Φούστανος έπαιζε σαν σωσία του Τσάρτας — αμυντικά σωστά, επιθετικά όπως μπορούσε. εκείνο το βράδυ είδαμε κάτι που κανείς δεν βάζει στα paper: όταν λείπει ένας βασικός, οι υπόλοιποι δεν κάνουν μόνο περισσότερο φόρτο — προσαρμόζονται, συνήθως προς το καλύτερο. το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη του Σισέκ· το πρόβλημα είναι ότι αυτή η ομάδα έφτασε τόσο ψηλά στην ιδέα της δικής της υπεροχής ώστε ξέχασε πως ποτέ δεν υπήρξε τέλεια.
μπορεί οι αριθμοί να δείχνουν δεκαεπτά νίκες, όμως εγώ θυμάμαι μία ομάδα που πριν από τρεις μήνες έκανε αίτηση για βίζα εισόδου στη Β' Εθνική και τώρα φοράει σακάκι πρωταθλητή. η κατηγορία όμως δεν μπαίνει από μόνη της στο γήπεδο — εκεί χρειάζεται κάτι ακόμα πιο δύσκολο από το σύστημα: αυτοσυγκέντρωση εκεί όπου ο αέρας δεν φυσάει προς τη μεριά σου.
τώρα που το λέω κι εμένα με πιάνει το γέλιο: αυτοί που ψάχνουν πού κόλλησε ο Σισέκ σαν αυτοκόλλητο βλέπουν μόνο την ταινία μέχρι το τρίτο τέταρτο — όχι το replay όπου η ομάδα πάγωσε σαν κομμάτι πάγου στον ήλιο. οι Κουαντί, Λέκο, Μασούρας έκαναν αυτό που μπορούσαν εκείνες τις μέρες· το λάθος ήταν ότι η ομάδα έμεινε προσκολλημένη στη φόρμουλα αντί να προσθέσει ένα δεύτερο σχέδιο όπως έκανε πάντα πριν.
και κάπου εδώ φτάνουμε στο μεγάλο αν: μήπως τελικά το σύστημα αυτό ήταν τόσο γοητευτικό επειδή έπαιζε σαν αυτοματοποιημένο πιάνο — μέχρι που κάποιος άλλαξε το δίσκο και ξεχάσαμε πως χρειάζονται δύο χέρια για να λειτουργήσει;
τέλος πάντως, θα δούμε
Είμαι εδώ πιο πολύ απ' όσο κάποιοι είναι οπαδοί.
Ακόμα θυμάμαι πώς πριν τρεις μήνες όλοι εδώ μέσα γράφατε πως αυτή η ομάδα του Φλόμπο είναι η «συνεχόμενη λύση» — σαν να μιλάγαμε για μία εφεύρεση αιώνων κι όχι για μία ομάδα που αγωνίζεται στο ίδιο γήπεδο με εκείνον τον Παναθηναϊκό που διαφημίζει τσίχλες.
Πες μου μια χαρά: αυτά τα δεκαεπτά νικηφόρα πόσο σου κόστισαν; Γιατί την τελευταία φορά που έκανα το ίδιο ερώτημα, κάποιοι μου απάντησαν πως «τα νούμερα μιλάνε», σαν να ήταν αυτά αρκετά να δικαιολογήσουν μία δεύτερη θέση. Έντεκα γκολ κατά, όμως όχι επειδή η άμυνα ήταν στεγνή σα γυμνό τζάμι — επειδή οι αντίπαλοι σου άφησαν ξεσκέπαστο το αριστερό χείλος τρεις φορές μέσα στον αγώνα κι εσύ εκεί κοιτούσες σα να περίμενες πως η επόμενη φάση κάτι άλλαξε μόνη της.
Εμένα μου λείπει η προηγούμενη χρονιά όπου ο Σισέκ έπαιζε σα να είχε δέκα σώματα και η μπάλα πήγαινε από μόνο της στην περιοχή σα λάστιχο που ακολουθούσε την κλίση. Τώρα όμως βλέπω έναν Μέσορ που ψάχνει συνέχεια τον χώρο σα μανιτάρι μετά τη βροχή ενώ ο Λέκο τρέχει σα αλογάκια στο τσίρκο — και συνεχίζουμε να λέμε πως το σύστημα είναι «ελεύθερος ρόλος»; Ελεύθερος πότε; Όταν ο Γιουσέφ κάνει εντυπωσιακό σέντρισμα αλλά η ομάδα δεν ακολουθεί επειδή όλοι έχουν ξεχάσει πού βρίσκεται η θέση τους μετά την ανάκτηση;
Κοίτα το νούμερο της κατοχής πάλι: εκατόν είκοσι λεπτά συνολικά, όμως στις πιο κρίσιμες στιγμές η μπάλα φεύγει σα πυροτεχνήματα την Πρωτομαγιά — και ξαφνικά βρίσκεσαι μισό γήπεδο πίσω χωρίς κανέναν εκεί πάνω να κάνει job. Ο Φορτούνης έφυγε νωρίς σήμερα επειδή η ομάδα έκανε pressing σα σχολή χορού χωρίς ηγέτη: όλοι πιέζουν, κανείς δεν ξέρει πού παίζει. Αυτό δεν είναι κακή φόρμα· αυτό είναι σχέδιο που καταρρέει όταν λείπει το πρώτο πιόνι από την σκακιέρα.
Και όταν ο Σάκης λέει «αυτόματο πιάνο» μου θυμίζει εκείνον τον Octopus που προβλέπει αποτελέσματα — έως ότου φάει πέντε συνεχόμενους φοίνικες. Το σύστημα δούλευε όταν η αντίσταση ήταν ίδιον ύφασμα· τώρα όταν συναντά μία ομάδα που δεν φοβάται την υψηλή πίεση (δες κι εκείνον τον αγώνα στην Ρόδο όπου είχες εξακόσια σέντρα κι έκανες πέντε δημιουργικά passes), τότε η ψευδαίσθηση της σταθερότητας σπάει σα γυάλινο πιάτο πάνω στο μάρμαρο.
Δείξε μου νούμερα για το πόσο συχνά τελικά βρίσκεις την μπάλα εκεί που πρέπει όταν ο Φορτούνης λείπει τρεις φορές μέσα στον αγώνα. Γιατί αυτά εδώ δεν είναι νούμερα που αλλάζουν — αυτά είναι γραμμένοι ρόλοι μέσα στο σενάριο μιας σειράς που ξέχασε το τελευταίο επεισόδιο.
Ωχ, ρε Φώτη, όταν διάβασα το τελευταίο σου post μου ήρθε αυτόματα στο μυαλό η εικόνα εκείνου του φίλου που έχτιζε κάστρο από τραπουλόχαρτα δίπλα στη θάλασσα κι έτρεχε συνέχεια να ξαναστήσει ό,τι χανόταν στον αέρα — ενώ η μπίρα στο χέρι του κρύωνε αδιάφορη. Γιατί εδώ μιλάμε για μία ομάδα που είχε βάλει στόχο την τελειότητα, σα να της είχαν υποσχεθεί πως αν κάνει συνεχώς τους ίδιους τριγμούς επί έναν χρόνο, θα της δώσουν κλειδί πόλης — και ξαφνικά διαπιστώνουμε πως η πόρτα ήταν κλειδωμένη από μέσα.
Κοιτάξτε το πράγμα από την αρχή: πριν τρεις μήνες όλοι μας γράφαμε ωραιοποιημένα ποστ για το "αυτόματο πιάνο" του Φλόμπο, σα να ήταν η ουτοπία του ποδοσφαίρου — μία ομάδα που κινείται σαν ρολόι ελβετικό χωρίς καν να χρειάζεται γρανάζια πάνω από κάποιο όριο. Στην πραγματικότητα όμως, ένα τέτοιο σύστημα δουλεύει μόνο όσο υπάρχουν δύο πράγματα αδιαπραγμάτευτα: α) η μπάλα κινείται στους σωστούς χώρους β) οι άνθρωποι που την κινούν έχουν την πνευματική ετοιμότητα να προσαρμόζονται εκείνη τη στιγμή. Όταν λείπει ένας βασικός σαν τον Σισέκ — κάποιος που ξέρει να οδηγεί την μπάλα σα ντράμερς μπακ στο ρυθμό των τριάντα beats ανά λεπτό — τότε αυτόματα οι υπόλοιποι γίνονται σαν μαριονέτες χωρίς κουρδιστήριο: κινούνται, αλλά ποτέ δεν ξέρεις πού θα καταλήξουν. Η αντίθεση πάλι: πρώην χρονιά ο Σισέκ έκανε περισσότερα passes ανά αγώνα από οποιονδήποτε άλλον μέσο εκτός από τον Φορτούνη· αυτή τη χρονιά οι κεντρικοί χώροι έγιναν σαν την Αττική Οδό στην κίνηση της Πέμπτης — κανένας δεν ξέρει πού πάει τι.
Όμως εδώ βρίσκεται το μεγάλο ψέμα όλων αυτών των αναλύσεων: λέμε πως "λείπει ο Σισέκ" σα να ήταν αυτός το πρόβλημα — ενώ στην ουσία η ομάδα τελικά κατάλαβε τι σημαίνει να μην έχει έναν ηγέτη στο κέντρο μόνο όταν ήταν αργά. Να θυμίσω πως στις πρώτες αγώνες η κατοχή του Ολυμπιακού έφτανε σχεδόν εκατόν τριάντα λεπτά ανά αγώνα; Τα νούμερα τότε έδειχναν μία ομάδα που είχε ελέγξει τους χώρους από την πρώτη στιγμή. Μετά τον Οκτώβριο, η ίδια ομάδα έκανε ογδόντα πέντε λεπτά κατοχής επειδή κανείς δεν ήξερε πού να βάλει το πόδι του — όχι επειδή ο Φλόμπο άλλαξε σχέδιο, αλλά επειδή οι αντίπαλοι κατάλαβαν πως αν μείνουν σιωπηλοί στις πρώτες δέκα φάσεις κι αφήσουν τον Ολυμπιακό να φουσκώσει σαν σακούλα στον αέρα, τότε μπορούν να σκοράρουν εκείνη την πρώτη στιγμή ανοχύρωσης που εμφανίζεται σαν τρύπα στο δίκτυο. Στην Ρόδο είδαμε πάνω από εξακόσια σέντρα, όμως μόνο δεκαπέντε είχαν κάποιον στόχο πέρα από την πρώτη γραμμή — σα να ψάχναμε μια πρέσα στο εργοστάσιο κι αντί για κλειδί είχαμε ένα πιρούνι.
Το κλειδί λοιπόν δεν είναι στη διάρκεια του pressing (αυτό συνεχίζει να υπάρχει), αλλά στη συνέπεια των μεταβάσεων. Όταν λείπει ο Σισέκ, το transition από άμυνα σε επίθεση δεν είναι πια μία κορυφαία λειτουργία ολοκληρωμένου κύκλου — γίνεται μία σειρά αυτομάτων που σβήνουν το ένα μετά το άλλο. Στην προηγούμενη χρονιά, οι ομάδες είχαν μάθει πως όταν ο Ολυμπιακός έφτανε στο κέντρο τους, η μπάλα συνήθως κατέληγε μέσα στη περιοχή μέσα σε τριάντα δευτερόλεπτα. Αυτή τη φορά χρειάζονταν πάνω από εκατό δευτερόλεπτα επειδή κανείς δεν ήξερε πού να πάει η επόμενη πάσα — σα να είχες ένα αυτοκίνητο χωρίς τιμόνι και προσπαθούσες να κάνεις γωνία ανάμεσα στις μπογιές ενός σιδηρουργείου.
Και εδώ φτάνουμε στο ψητό: το σύστημα δεν κατέρρευσε· αυτό που καταστράφηκε ήταν η ψευδαίσθηση ότι μπορείς να λειτουργείς σε μία κορυφή ρευστότητας χωρίς αποθέματα εναλλακτικών. Όταν η ομάδα έπρεπε να παίξει χωρίς εκείνον τον ρόλο του κεντρικού αμυντικού που κάνει κάθε transition να μοιάζει με χορό σάλιγκο, ξαφνικά όλα έγιναν χορός ατόμου μεθυσμένου — όπου τα βήματα ακολουθούν χορό αντί μπάλας. Ο Λέκο έκανε τις σέντρες του, αλλά κανείς δεν βρισκόταν εκεί γύρω για να τις μετατρέψει σε κάτι περισσότερο από σκιά στον τοίχο. Ο Φορτούνης έτρεχε σα τρελός, όμως η θέση του στην άκρη γινόταν διαρκώς κενό επειδή κανείς δεν είχε μάθει να διαβάζει τους ελεύθερους χώρους εκείνης της στιγμής.
Πάρτε ένα παράδειγμα: πριν τρεις μήνες ο Ρέαζ έκανε τρεις λάθος passes ανά αγώνα· αυτή τη χρονιά έκανε δέκα επειδή κάθε φορά που έπαιρνε την μπάλα στο κέντρο, κοιτούσε γύρω του σα μουρμούρης που ξέχασε πως αγοράζει ψωμί. Την ίδια ώρα, οι αντίπαλοι είχαν δώσει την μάχη όχι εναντίον του συστήματος — αλλά εναντίον της ίδιας της ομάδας που είχε βγει από τον εαυτό της. Στο τέλος, αυτό που βλέπουμε σαν δεύτερη θέση δεν είναι αποτέλεσμα κακού σχεδίου, αλλά αποτέλεσμα μίας ομάδας που έπαιζε σα να είχε βάλει όλους τους ρόλους στον αυτόματο πιλότο ενώ η μπάταρία είχε αρχίσει να αδειάζει — κι εκείνος ο τελευταίος όμωςπου θυμόταν πως πρέπει να αλλάξει μπαταρία είχε ξεχαστεί ότι λειτουργεί ακόμα.
Πρώτα μέτρα, μετά μάλωνε.