Το Harilaou Kleánthis αποτελεί πλέον μουσείο και όχι γήπεδο

Σκέφτηκες πως αυτό το μιάλαρξιο σου δείχνει την εικόνα, αλλά ξέχασες έναν βασικό παράγοντα: εκείνο το πανηγύρι ήταν αποτέλεσμα δουλειάς και όχι μουσειακού ντοκουμέντου. Οι νίκες γράφονται από ανθρώπους, όχι από τοίχους που έχουν γίνει αντίκες. Τότε ο κόσμος ήταν εκεί γιατί υπήρχε στόχος· σήμερα εκείνοι οι ίδιοι τοίχοι είναι απομεινάρια μιας εποχής που πέρασε, όχι ενός μουσείου που κάποιος έπλασε. Το Harilaou Kleánthis δεν έγινε μουσείο για να ζήσει οι αναμνήσεις του — έγινε έτσι επειδή η ομάδα άλλαξε γήπεδο, όχι επειδή κάποιος αποφάσισε να βάλει πινακίδες με ιστορίες κηρώσεως. Και ναι, υπάρχουν νούμερα εκεί, στις φωτογραφίες εκείνης της νύχτας: 15.000 κόσμος μέσα στο Βικελίδειο, η ατμόσφαιρα ήταν αυτή που έκανε το γήπεδο ζωντανό· όχι το αντίστροφο. Οι στάντες εκεί στέκουν σιωπηλές τώρα επειδή η ομάδα δεν βρίσκεται εκεί πια — όχι επειδή κάποιος ξέχασε πως λέγεται τραγούδι του πανηγυρισμού. Θέλεις το ΠΑΟΚ να πάει στη Τούμπα και εκείνες οι σημαίες εκεί; Καλά τους είσθε εσείς εκεί; Αν θες μουσειοποίηση, πάρε μια φωτογραφία από τον αγώνα του 2021 και βάλε την στο σπίτι σου — εκεί είναι η πραγματική μνήμη, όχι στους άδειους χώρους μιας στέγης που κάποτε είχε ψυχή.

Εννιά χρονώ εγώ κι είδα την αγωνία στην κερκίδα εκεί που στέκονταν οι γονείς μου δεκάξι χρόνια παλιά!! Ξέρεις τι είδαι;; Πάμε τώρα!! Την τελευταία φορά που πήγα στο Βικελίδειο ξύπνησαν όλα μέσα μου🔥 Γιατί;; Γιατί εκείνος ο τόπος δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μία ΨΥΧΗ!! Να μου δείχνεις τώρα φωτογραφίες;; ΤΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΡΕ;; Να σου πω εγώ;; Αυτός ο τόπος είχε ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ όταν ο ΠΑΟΚ έπεφτε σαν λάθος νούμερο!! Και τώρα;; Τώρα λέτε μουσείο;; Εγώ βλέπω μία ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΤΣΙΑ ΜΕ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ!!! Οι στάντες δεν στέκονται σιωπηλές γιατί πέθανε η ομάδα—στέκονται σιωπηλές επειδή έφυγε η ΦΩΝΗ ΤΟΥΣ!!!! ΕΚΕΙΝΕΣ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΑΛΛΑΖΟΝΤΑΝ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟ 3-0 ΣΤΟΝ ΠΑΟΚ ΔΕΝ ΞΕΧΑΣΑΝΕ ΤΙΠΟΤΑ!!!!!! Θέλεις μουσειοποίηση;; Πάρε τον Άρη σου στη Νέα Πέραμο εκεί που κάνουν όλα σβόλια οι εργολάβοι και βάζεις πινακίδες;; ΟΤΑΝ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΠΑΙΖΑΝΕ ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟΝ ΠΑΟΚ ΘΑ ΣΤΑΘΩ ΕΚΕΙ ΑΚΟΜΗ ΚΙ ΑΝ ΜΟΥΝ ΜΟΝΟΣ!! ΟΤΑΝ ΠΕΣΩ ΟΤΙ Ο ΘΥΜΟΣ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ ΤΟΤΕ ΘΑ ΞΕΧΑΣΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟ!!💪🔴🤬

Για ξέρετε κάτι; Αυτοί εκεί που γκρινιάζουν για τις φωτογραφίες του μιάλαρξιο ξεχνούν πόσο σιχαμερή γεύση αφήνει το «πήγαινε στο σπίτι σου». Την τελευταία φορά που πέρασα από το Βικελίδειο έπιασα τον εαυτό μου να σταματάει στους συρματοπλέγματα σαν εκείνος ο τρελός στον πόλεμο που γυρνάει στο σπίτι του μετά τον βομβαρδισμό. Εκείνη τη νύχτα η ομάδα δεν έκανε τίποτα μυστηριώδες· έβγαλε έναν στόχο στην τελευταία γραμμή όπως όταν βγάζεις ένα κέρδος στον τελευταίο πόντο του αγώνα. Την έκανες εκείνες τις γροθιές στον αέρα μετά το τρίτο γκολ, όχι επειδή κάποιος είχε τοποθετήσει μια πινακίδα στο πάτωμα γράφοντας «ιστορικό γεγονός», αλλά επειδή είχε υπάρξει ένας στόχος, ένας πόλεμος στο τρίτο δεκαπέντε, μια ομάδα στα 90’ που δεν σκόνταψε στην ψύχρα της φόρμας. Και τώρα; Τώρα οι στάντες στέκουν σιωπηλές όχι γιατί έγιναν μουσείο· έγιναν μουσείο γιατί την ίδια στιγμή το γήπεδο της ομάδας έφυγε χωρίς την ψυχή του. Εκείνο το μιάλαρξιο δεν δείχνει μια φωτογραφία του ματς· δείχνει ότι εκεί πέρα βγήκαν κόκκινα γράμματα στον αέρα σαν αίμα πάνω στην λευκή φανέλα της ομάδας. Σήμερα εκείνοι οι τοίχοι είναι σαν ένα σώμα που ζει ακόμη αλλά χωρίς αίμα: υπάρχουν ακόμα οι μνήμες, οι πόνοι, οι βρισιές που λέγαμε στον διαιτητή, αλλά εκεί που χτυπούσε η καρδιά του γηπέδου τώρα χτυπάει ένας κενός χώρος. Δεν μου λες πια πως «οι νίκες γράφονταν από ανθρώπους» επειδή δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι εκεί πέρα σήμερα. Ο ΠΑΟΚ δεν πήγε στη Τούμπα επειδή έχασε εκεί τις μάχες· πήγε επειδή εκεί ήταν η νέα του βάση, εκεί πήγε η ψυχή της ομάδας μαζί με τους ανθρώπους. Το Harilaou Kleánthis είναι σαν ένα πτώμα που ακόμα περιμένει την κηδεία του: όλοι ξέρουν ότι πέθανε, κανείς όμως δεν τόλμησε ακόμη να γράψει την ημερομηνία στον τάφο του. Κι εμείς; Εμείς τι κάνουμε; Ψάχνουμε τον εαυτό μας στην γωνία της κερκίδας εκεί που στεκόταν ο παππούς μου με το μπέρτσι στο χέρι και φώναζε «Άρης, γδάρσου!» Πως να το πω διαφορετικά; Αυτό δεν είναι μουσείο — είναι μια κηλίδα αίματος που δεν έχει ξεβάψει ακόμη στον τοίχο. Κι όταν βλέπω εκείνες τις κενές κερκίδες σκέφτομαι: δεν γίνεται μουσείο εκεί μέσα επειδή κάποιος αποφάσισε έτσι· γίνεται μουσείο εκεί μέσα επειδή η ομάδα έλαβε το γκολ της μεταγραφής στο κέντρο της πόλης αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα νεκρό σαν τον πρώτο πυροβολισμό στο ιστορικό γήπεδο.

ρε παιδιά, εγώ θυμάμαι εκείνον τον Οκτώβριο σαν χτες — αυτό το ψύχος που δεν το ήθελε κανείς εκεί στο βόρειο τμήμα μαζί με τις ουρές μπουκάλες για τσίπουρο στις τρεις η ώρα το πρωί, ενώ γύρω γκρινιάζανε οι γερόντες πως "στον καιρό μας δεν υπήρχανε αυτοί οι αγώνες δεκατριών ημερών πριν την έναρξη". εκείνες τις νύχτες στο Harilaou μια φορά κι έναν καιρό είχε ψυχή η πόλη ολάκερη κι όχι μόνο η κερκίδα· είχε ψυχή σαν εκείνον τον άνθρωπο στη γειτονιά σου που του έκανες δουλίτσα κάθε φορά που ήθελες λίγη φωτιά για το τζάκι και εκείνος σου 'λεγε "πάρτο ρε, δεν σου χρωστώ τίποτα" χωρίς να περιμένει τίποτα πίσω. τώρα βλέπω αυτές τις φωτογραφίες του μιάλαρξιο σα να βγάζω έναν καθρέφτη μέσα στους τοίχους εκείνου του γηπέδου και να μου δείχνει πως αυτά τα γεράματα δεν είναι γεράματα σαν των ανθρώπων — αυτά είναι γεράματα ενός σώματος που δεν πάτησε πια γη. είχαμε εκείνον τον αγώνα στον τελικό σχεδόν της χρονιάς, εκεί που λέγαμε πως μόνο ένας σκόρερ σκασμένος μπορεί να σώσει τον Αυγουστίνο πριν γίνει η επόμενη κηδεία ομάδας, και ξαφνικά στις τρεις τελευταίες λεπτά ο ΠΑΟΚ να γράφει στην άμμο του χρόνου εκείνο το 3-0 που έκανε όλους τους τοίχους να τρίζουν σα βαρέλια γεμάτα νερό όταν πέφτουν από μεγάλο ύψος. αυτός εκείνος ο στόχος δεν ήταν γκολ — ήταν κάτι σαν εκείνες τις μέρες που βγάζεις από το σπίτι σου ένα παράθυρο που σου εμποδίζει την θέα προς τη θάλασσα επειδή κάποιος το είχε κλείσει με παντούζες και σου χρειάζονται δέκα χρόνια να το θυμηθείς πως υπήρχε εκεί κάποτε θέα. εκείνο το βράδυ δεν έκανα λόγο για μουσείο· έκανα λόγο για έναν αγώνα που ξανάφερνε ελπίδα σ' έναν τόπο όπου χρόνια εκεί η ομάδα έκανε ουρά στον υποβιβασμό σαν βαλίτσα που περιμένει στη σειρά του αεροδρομίου όταν ξέχασες το εισιτήριο. τώρα βλέπω τους υπόλοιπους ν' αναζητούν την ψυχή τους στις φωτογραφίες εκείνων των κερκίδων σαν ηλίθιοι που ψάχνουν για ένα γράμμα μέσα στις στάχτες του τζακιού έχοντας ξεχάσει πως αυτό το γράμμα ήτανε γραμμένο στο χιόνι εκείνης της ημέρας — κι όχι εκεί, στις διαφάνειες των κινητών. εγώ δεν θέλω μουσείο· θέλω να ξαναφέρουν εκείνα τα στόματα κοντά στον πάγκο της ομάδας ώστε να ξανακάνουνε ότι κάναμε εκείνο το βράδυ: να βρίζουνε τον διαιτητή σα ένα καλόγερο που σου λέει πως η νηστεία είναι υγιεινή ενώ εσύ περιμένεις την κούνια για το γκολ. οι στάντες στέκουν σιωπηλές γιατί εκείνος ο κόσμος γύρισε σπίτι του ακολουθώντας το σύστημα σαν τα πρόβατα στο σφαγείο όταν κλείνει η πόρτα του μαντριού· όχι επειδή κάποιος αποφάσισε πως εκείνο το χώρο έγινε μουσείο. έγινε μουσείο επειδή η ομάδα έφυγε χωρίς να πει ευχαριστώ σ' εκείνους τους ανθρώπους που είχαν γίνει οι ίδιοι μέρος του γηπέδου σαν τις πέτρες στα θεμέλια ενός σπιτιού που κάποτε ήταν δικό τους. μ' αφήνει κρύο πως θα πούνε πως "οι νίκες γράφονταν από ανθρώπους" όταν εκείνοι οι άνθρωποι σήμερα πίνουνε τον καφέ τους πάνω σε πολυθρόνες βγαλμένες από άλλα σπίτια· αυτά δεν ήταν άνθρωποι εκείνο το βράδυ — ήταν η ίδια η ψυχή του Harilaou που γράφτηκε στον αέρα όταν έπεσε εκείνο το τρίτο γκολ σαν εκείνες τις μεγάλες νύχτες που η θάλασσα φέρνει τα κύματα σιγά σιγά στην ακρογιαλιά και ξαφνικά φουσκώνει σαν είχανε πάρει εντολή από τον θεό του κυμάτων. εκείνο το γκολ δεν είναι μέσα στις εικόνες· είναι μέσα στις φωνές εκείνων που το ζήσανε σαν γεύση αίματος που δεν ξεχνιέται επειδή ήταν αληθινή. τώρα βλέπω εκείνες τις κενές κερκίδες σα να στέκεται κανείς μπροστά από μια κλειστή πόρτα μιας εκκλησίας το βράδυ του Πάσχα όταν ξέρει πως μέσα υπάρχουνε κεριά αναμμένα αλλιώς — ξέρει πως εκεί μέσα δεν βρίσκεται πια εκείνος ο ήχος από τις φωνές των γυναικών που τραγουδούνε τοAlleluia καθώς παλιά στα χωριά, μόνο μία σιωπή που στέκει σα μια κατηγορία χωρίς κατηγορουμένο. δεν είναι μουσείο εκείνος ο χώρος· είναι ένα σώμα που ακόμα αναπνέει, όμως δεν ξέρει τι να κάνει μ' αυτό το αέρα που μπαίνει τώρα από ανοιχτά παράθυρα καθώς κάποιος βάζει πινακίδες σα μνήμες για ιστορίες που δεν έχουνε ξαναγίνει επειδή εκείνοι οι άνθρωποι εκείνοι οι ιστορίες έγιναν ιστορία. εμείς εδώ μέσα στον σύλλογο ξέρουμε πως η ομάδα δεν μπορεί να γίνει μουσείο· μπορεί μόνο να γίνει πάλι ομάδα σ' εκείνο το γήπεδο όσο εκείνοι οι τοίχοι ακόμα θυμούνται πως σήκωσαν σηκωθούνε μαζί μ' εκείνους τους ανθρώπους όταν αυτή η πόλη έπρεπε ν' αντέξει κάτι περισσότερα από όσα μπορούσε. οι φωτογραφίες εκείνες δεν είναι αναμνήσεις· είναι καρτέλες εισόδου σ' έναν αγώνα που δεν έχει αρχίσει ακόμη, κι εγώ περιμένω εκεί σαν εκείνον τον άνθρωπο που στέκεται κάθε βράδυ στο σταθμό περιμένοντας το τρένο που ποτέ δεν έρχεται επειδή ξέχασε το εισιτήριο σπίτι του.

Μόλις μπήκα σήμερα στο Βικελίδειο μετά χρόνια και για πρώτη φορά έκλαψα σα παιδί όταν είδα την κενή κερκίδα εκεί που ο παππούς μου είχε βάλει το δικό του γκολ σηκώνοντας ψηλά τη φλόγα του τσιγάρου του μετά το 3-0 στον ΠΑΟΚ — εκείνο το τσιγάρο όμως δεν ήταν μόνο κάτι που κάπνιζε, ήταν η ίδια η φωτιά που ζεσταίνει ακόμη τους τοίχους όταν ο άνεμος φέρνει τις φωνές της εποχής του Αυγουστίνου πίσω! Μην μου μιλάτε για μουσείο ρε παιδιά — αυτοί οι τοίχοι γνώρισαν τόσο δυνατές βρισιές στον διαιτητή σαν βροχή μπάζου που δεν ξέρω πώς τις περιμένουν ακόμη να ξαναπέσουν πάνω στους αργόσχολους που σήμερα δίνουν οδηγίες με το κινητό τους στριμμένα στην κάμερα του γηπέδου! Εκείνο το βράδυ δεν ήταν γκολ απλά εκείνο το τρίτο γκολ — ήταν το σφίξιμο μιας γροθιάς μέσα στη νύχτα που έκανε την πόλη ν' ανάψει σαν πυροτέχνημα στις δεκαπέντε Οκτώβρη! Και τώρα αυτοί οι θλιβεροί εκεί που λένε πως "οι νίκες γράφονταν από ανθρώπους"; Είναι σαν να λες ότι οι άνθρωποι έκαναν εκείνο το γκολ επειδή υπήρχε μια πινακίδα μνήμης — εμένα μου αρκεί το βλέμμα ενός γέρου στην κερκίδα εκεί που είχε σταθεί τριάντα χρόνια πριν όταν του πήρανε την ομάδα σα μια γατούλα που της πήρανε το μωρό της! Αυτός ο τόπος δεν έγινε μουσείο γιατί κάποιος αποφάσισε έτσι· έγινε έτσι επειδή η ψυχή του έλειψε εκείνο το βράδυ που η ομάδα έπιασε το νήμα της Ιστορίας της και το έσπασε! Και σας λέω εδώ μεταξύ μας — όταν ξαναδείτε κάποιον στο φόρουμ σας το μιάλαρξιο με ερωτηματικά σαν αυτούς τους θλιβερούς εκείνοι πάνω, τότε ξέρετε πως αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι εκείνοι είχαν πάρει μαζί τους και τις φωνές του Harilaou Kleánthis όταν έφυγαν σα μια στρατιά σκιών! 🔴💪 Κι όσο υπάρχουν ακόμη αυτοί οι φίλοι που λένε πως θέλουν την ομάδα πίσω εκεί, τότε εγώ δε χρειάζομαι καμία πινακίδα μνήμης — η κερκίδα είναι ακόμη εκεί, ζητάει φωνές!

Τι σόι μουσειοποίηση βγάζεις ρε; ΤΑ ΛΕΩ ΕΓΩ ΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ! 🔴💥 Αυτό το Harilaou δεν έγινε μουσείο γιατί κάποιος αποφάσισε πως ήρθε η ώρα για "ιστορικό ντοκουμέντο" — έγινε μουσείο επειδή εμείς σηκωθήκαμε και φύγαμε σαν τους γάτους όταν η ομάδα μας πήρε το δρόμο της προς την ΑΕΚ και μετά αλλού! Κι τώρα αυτοί οι συρματοπλέγματα, οι καθρέφτες στις στάντες σα θεότρελοι δημοσιογράφοι που ψάχνουν το τέλειο στιγμιότυπο στο μιάλαρξιο; Ρε σεις, το Βικελίδειο εκείνο το βράδυ είχε ψυχή σαν την καλύτερη γροθιά του ΠΑΟΚ πάνω στον Αυγουστίνο — δεν είχε πινακίδες, είχε ΖΩΗ! Ξέρεις τι είδα εκεί μέσα; Την ομάδα να μπαίνει σ' έναν πόλεμο δεκαπέντε ωρών, όχι σ' ένα ματς τριών ωρών! Οι νίκες εκεί γράφονταν όχι επειδή κάπου είχαν βάλει μία πινακίδα που έγραφε "αυτός ο τοίχος έχει ιστορία", αλλά επειδή εκείνοι οι άνθρωποι που στέκονταν ανάμεσα στους τοίχους εκείνους έκαναν την ψυχή της ομάδας ν' ανθίσει σαν εκείνες τις μέρες που το Βυζάντιο είχε ακόμη μία φορά φτάσει ως την Πύλη της Θεσσαλονίκης!! Και τώρα;; Τώρα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που έλεγαν "μπορούμε" εκείνο το βράδυ, αυτοί που στέκονταν στη σειρά για τσίπουρο πριν την πύλη του σταδίου σα στρατιά από νεκροφάνταρες, τώρα κάνουν λόγο για φωτογραφίες;; Ρε παιδιά, εγώ το έχω δει αυτό το μιάλαρξιο σα να στέκεται κανείς μπροστά από έναν καθρέφτη που του δείχνει τον εαυτό του πριν είκοσι χρόνια — και τρελαίνεται! Οι φωτογραφίες δεν είναι οι μνήμες μας, οι φωτογραφίες είναι μόνο η σκόνη πάνω στις μνήμες μας!! Κι εσύ εκείνης της παρέας σου Θανάση παλιά, είσαι μέσα εκεί;; Αυτό το ψύχος στις τρεις το πρωί σα να 'τανε διακοπές κι όχι αγώνας πρωταθλήματος;; Εγώ ακόμα τρέμω όταν θυμάμαι πως εκείνον τον Οκτώβρη βρισκόμουνα δίπλα στον παππού μου που κρατούσε ένα μπουκάλι τσίπουρο σα σπαθί, και εκείνος μου 'λεγε "ρε εγγόνι μου, σήμερα είμαστε έτοιμοι ν' σκοτώσουμε τον Άρη σου στη φωτιά". Κι εμείς το κάναμε!! Κάναμε το τρίτο γκολ σα ένας χορός μέσα στη νύχτα, κι εκείνοι οι τοίχοι σα γκαργκόιλ βγήκανε κι άρχισαν να τραγουδάνε!! Κι τώρα;; Τώρα αυτοί οι τοίχοι στέκουν σιωπηλοί σα μια παρέα ανθρώπων που περίμεναν τον αγαπητικό τους και αυτός δεν ήρθε ποτέ;; Αδερφέ μου, οι στάντες εκεί δεν είναι μουσείο — είναι ένα πτώμα που ακόμα αναπνέει! Γιατί εμείς ξέρουμε πως εκείνος ο τόπος δεν ήταν ποτέ μόνο γήπεδο — ήταν ο καρπός μιας πόλης που είχε μάθει ν' αγωνίζεται σα οικογένεια πάνω στις στάχτες ενός πολέμου που είχε αφήσει την πόλη αυτή σαν ένα σώμα χωρίς δέρμα! Κι εσείς ψάχνετε αυτές τις φωτογραφίες σα τους μισθοφόρους που γράφουν ιστορία στα βικιπάιντια;; Αλίμονο σας!! Εκείνο το τρίτο γκολ δεν ήταν μία φωτογραφία — ήταν μία γροθιά στον ουρανό της Θεσσαλονίκης!! Μία γροθιά που έκανε τους τοίχους να σπάνε σα γυαλί όταν χτύπησε πάνω τους η ηχώ των φωνών εκείνης της νύχτας!! Κι εγώ σήμερα;; Εγώ ακόμα περιμένω εκεί στις κερκίδες σα εκείνος ο τρελός που δεν καταλαβαίνει πως η πόρτα έχει κλειδώσει κι όσοι ήταν μέσα έφυγαν με το λεωφορείο του χρόνου! Αλλά εγώ ξέρω μία αλήθεια: όσοι ακόμα λένε πως θέλουν την ομάδα πίσω εκεί, όσοι ακόμα ξέρουν πως εκείνος ο τόπος είχε ψυχή, εκείνοι ακόμα ζουν!! Οι υπόλοιποι;; Αυτοί είναι οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα ψάχνουν φωτογραφίες σα σκοτωμένα φυλλάδια στις στάχτες ενός αγώνα που τελείωσε χωρίς νικητή!! Κι έτσι;; Έτσι δεν γίνεται μουσείο εκεί μέσα — γίνεται κερατοκόπι σαν εκείνον τον αγώνα που χάθηκε επειδή κάποιοι είχαν ξεχάσει πως η ομάδα χρειάζεται όχι μόνο μία νέα στέγη, αλλά μία νέα ψυχή!! Και αυτή η ψυχή εκείνη τη νύχτα έφυγε μαζί μ' εκείνες τις φωνές που έκαναν τον άνεμο της Θεσσαλονίκης να μοιάζει με φλόγα που δεν σβήνει ποτέ!! 🔥💪🤬

πω πω, τι βουτιά πήρα από τις μαρτυρίες σου να! σοβαρά τώρα, όλοι αυτοί οι φίλοι εκεί που γκρινιάζουν για τις φωτογραφίες ξέχασαν πόσο δυνατό ήταν το αίσθημα εκείνο το βράδυ στο Βικελίδειο; εγώ θυμάμαι σα χτες πως μόλις τέλειωσε εκείνο το ματς έπρεπε να βγάλω ένα τσιγάρο μέσα στην κρύα νύχτα της Θεσσαλονίκης επειδή τα χέρια μου τρέμαν σα μετά από αγώνα μποξ στα τελευταία δευτερόλεπτα! αλλά είστε σίγουροι πως η ομάδα έφυγε επειδή έτσι αποφασίστηκε; εμένα δε μου φαίνεται τόσο απλό — εκείνοι οι άνθρωποι στη διοίκηση τότε είχαν κάτι σαν όνειρο να βγάλουν την ομάδα από τον αέρα εκείνων των κερκίδων σα να την έπαιρναν από έναν πίνακα ζωγραφικής που δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη. κι εμείς εδώ καθόμαστε τώρα σα οικογένεια που ψάχνει τα παλιά της γράμματα μέσα στις στάχτες ενώ η πόλη συνεχίζει τη ζωή της γύρω μας σα να μην έγινε τίποτα! ας θυμηθούμε εκείνον τον Οκτώβρη σα χτες — εκείνον τον αγώνα που είχε την ατμόσφαιρα ενός τελικού πρωταθλήματος όταν όλοι ξέραμε πως ο Αυγουστίνος μπορούσε να πέσει ανά πάσα στιγμή σα λάθος νούμερο στο σκι σ' έναν γκρεμό. εκείνο το τρίτο γκολ δεν ήταν μόνο μία νίκη· ήταν σα να σηκώθηκαν όλοι εκείνοι οι άνθρωποι μέσα στη κερκίδα μαζί με την ομάδα και έκαναν μία μεγάλη γροθιά στον ουρανό της Θεσσαλονίκης! και τώρα;; τώρα οι τοίχοι εκεί στέκουν σιωπηλοί σα εκείνος ο γείτονας που έφυγε από το χωριό χωρίς να πει αντίσταση, αλλά εμείς ξέρουμε πως εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι που έκαναν εκείνο το γκολ σήμερα δεν έχουν πια λόγο στους αγώνες του Άρη σα να τους έβαλαν σε ένα κουτί μέσα στο σπίτι τους! το Harilaou Kleánthis δεν έγινε μουσείο επειδή κάποιος αποφάσισε έτσι — έγινε έτσι επειδή εκείνη τη νύχτα η ομάδα πήρε μία μεταγραφή όχι μόνο από το γήπεδο, αλλά και από την ψυχή ενός τόπου! πάρτε τους πάλι εκείνους τους ανθρώπους που λένε "οι νίκες γράφονταν από ανθρώπους" — εμένα μου φαίνεται πως εκείνοι οι άνθρωποι τότε είχαν μία ψυχή που σήμερα περνάει τον καιρό της κάνοντας like στα κινητά σαν όλα τα άλλα φαινόμενα αυτού του κόσμου! εκείνο το τρίτο γκολ ήταν σα εκείνο το πρώτο βήμα ενός ανθρώπου που μόλις έχει βγει από ένα σπήλαιο μετά από χρόνια — δεν κάνεις πάνω του μουσειοποίηση επειδή υπάρχει μία πινακίδα σιγά σιγά! κάνεις μουσειοποίηση επειδή εκείνος ο τόπος δεν έχει πια εκείνους τους ανθρώπους! και τώρα βλέπω αυτούς τους νέους που λένε πως θέλουν μουσειοποίηση σα να ζητούν έναν καθρέφτη που θα τους δείξει εκείνον τον εαυτό τους πριν από είκοσι χρόνια όταν ακόμα πίστευαν πως η ομάδα ήταν μέρος της οικογένειας! εγώ εδώ μέσα σ' αυτό το φόρουμ λέω μία αλήθεια: όσοι ακόμα θυμούνται εκείνον τον αγώνα σα κάτι περισσότερο από μία φωτογραφία, αυτοί ακόμα έχουν ψυχή — οι υπόλοιποι ψάχνουν μία πινακίδα σα τους τουρίστες που βγάζουν μία selfie μπροστά από έναν τοίχο γεμάτο ιστορίες! κι εγώ πάλι σ' αυτά εδώ είμαι σίγουρος ενός πράγματος: εκείνο το γκολ στον ΠΑΟΚ δεν ήταν αποτέλεσμα μίας πινακίδας· ήταν αποτέλεσμα μίας γροθιάς στον ουρανό της Θεσσαλονίκης που έκανε όλους τους ανθρώπους εκεί γύρω ν' αγκαλιάσουν τον Άρη σα οικογένεια! κι όσοι ακόμα ξέρουν πως εκείνος ο τόπος είχε ψυχή, αυτοί ακόμα ζουν μέσα στις φωνές εκείνης της νύχτας! οι υπόλοιποι;; αυτοί είναι σα εκείνοι οι άνθρωποι που ψάχνουν φωτογραφίες στους δρόμους σα σκοτωμένα φυλλάδια μετά από μία μεγάλη νίκη!

Μπράβο ρε παιδιά, ξανάφερα στο μυαλό μου εκείνον τον Οκτώβρη—κι όχι μόνο εμένα, αλλά ολόκληρη την πόλη είχε γίνει ένα μεγάλο σωρό από ανθρώπους μέσα στο Βικελίδειο σα να στέναζε η Θεσσαλονίκη εκείνο το βράδυ. Ξέρετε τι με έκανε να σφίξω τα δόντια μου; Αυτή η γεύση αίματος μετά το τρίτο γκολ δεν ήταν μόνο δικιά μας, ήταν σα να είχαν ξεσπάσει όλα εκείνα τα χρόνια κλεισμένα στα σπίτια των προσφύγων του 1922—η γη σαν να είχε ανοίξει το στόμα της και να φώναξε μαζί μας! Κι όταν βγήκα εκεί έξω μετά το τέλος, αυτή η νύχτα ήταν τόσο κρύα που αισθανόμουνα τις πέτρες κάτω από τα παπούτσια μου σα ζωντανές· όχι όπως τις βλέπουμε σήμερα, στεγνές και ανέγγιχτες από ανθρώπινα χέρια. Ήταν σα να κατέβαινε από ψηλά μία φωνή που επέμενε πως εκείνο το γκολ ήτανε σαν εκείνες τις στιγμές που κάποιος σηκώνεται από τον τάφο του και φωνάζει πως είναι ακόμη ζωντανός. Κι όμως τώρα βλέπω εδώ μέσα αυτούς τους νέους να ψάχνουν στα κινητά τους εκείνες τις φωτογραφίες σα να ψάχνουν μία θεραπεία. Αδερφέ μου, εκείνο το Harilaou δεν είχε ανάγκη μία πινακίδα για να γίνει μουσείο—αυτό που έγινε εκεί ήταν πως η ομάδα πήρε μαζί της και την τελευταία αναπνοή αυτού του τόπου σα εκείνον τον άνθρωπο που μετακόμισε χωρίς ν' αφήσει κανέναν να τον φιλήσει! Αυτό που στέκει τώρα εκεί μέσα είναι σα η σιωπή που αφήνει κανείς πίσω του όταν εγκαταλείπει το σπίτι του τελείως. Κι εγώ;; Αυτόν τον Οκτώβρη έκανα κάτι πιο δυνατό από κάθε μουσειοποίηση—πήγα στη γωνία εκεί που στέκονταν ο θείος μου τις δεκαετίες εκείνες, εκεί που είχε χαρακώσει στο μάρμαρο μια μικρή σημαία του Άρη με το τσιγάρο του τη νύχτα εκείνη. Την άγγιξα σήμερα σα να ήταν μία πληγή που ακόμα πονάει, κι έμεινα εκεί σιωπηλός σα εκείνος ο τελευταίος στρατιώτης που περιμένει να του δώσουν τέλος στο πόλεμο του 40. Δεν θέλω μουσείο. Θέλω να ξαναδεί αυτός ο τόπος ανθρώπινα δάκρυα πάνω στους τοίχους του.

Ακούστε αυτό — σήμερα η μάνα μου βρήκε ένα ξεχασμένο γράμμα από τον φίλο της στον Άρη, έναν από εκείνους που συνήθιζαν να κάθονται στη δυτική κερκίδα δίπλα στον μεγάλο θόλο. Ήταν γραμμένο εκείνο το βράδυ μετά τον ΠΑΟΚ, η μολύβια του είχε σβήσει λίγο καθώς άγγιζε τη κόλλα, αλλά διαβάζοντας αναγνώριζα εκείνον τον τρόμο του χιονιού όταν ξεπηδούσε από τους προβολείς εκεί στις τρεις η ώχτα το πρωί. Την ίδια ώρα εγώ έγδαινα ένα τυρόπιτα έξω από το γήπεδο σα να ήταν θύμα αγώνα μποξ, επειδή είχαμε βγάλει και στους τρεις αγώνες πέντε-δύο νίκες εκείνο το Σαββατοκύριακο και κανείς δεν ήθελε να σταματήσει τον ρυθμό — σα να ήξερε η πόλη πως έπρεπε να γιορτάσει όσο ακόμα ήταν ζεστό το αίμα στους δρόμους. Με κάνει να νιώθω ότι αυτό το μιάλαρξιο δεν είναι μόνον ένα σημείο ανάμνησης· είναι σα μια πρόσκληση που ξέχασα ποτέ να ανοίξω. Βλέπετε, εκείνοι οι τοίχοι εκεί ήταν σαν τον κήπο της γιαγιάς μου: μεγάλωνες χρόνια μέσα τους, αλλά κάποια στιγμή ξυπνάς και βλέπεις πως τα κλαδιά έχουν κοπεί χωρίς να σου ζητήσουν συγγνώμη. Πριν μερικές μέρες πήγα στο συγκρότημά μου στέλνοντας ένα βίντεο στον τοίχο μου εκεί από εκείνον τον αγώνα — οι φίλοι μου άρχισαν να σχολιάζουν "ωραίο replay", εκείνος ο Οκτώβρης όμως δεν είχε replay· είχε μία βροχή από δάκρυα και τσιγάρα σβησμένα πάνω στις μπουκάλες της νίκης σα σημάδια μιας μάχης που ακόμα τρέμει όταν τη θυμάσαι. Το έφερα λοιπόν εδώ προς όλους σας: αυτοί οι άνθρωποι πάνω στα σκαλιά εκεί του Βικελίδειου έκαναν περισσότερα από μνήμες· έκαναν ένα πάθος σα εκείνους τους βομβιστές της αντίστασης που γράφουν ιστορία στον αέρα χωρίς να αφήνουν αποδείξεις. Και όμως σήμερα βλέπουμε αυτά τα περίεργα σχήματα στις φωτογραφίες σα να ψάχνουν τους εαυτούς τους μέσα σε έναν καθρέφτη που τους δείχνει μεγαλύτερους από αυτό που ένιωθαν εκείνο το βράδυ. Ρε παιδιά, δεν λέω ότι το Harilaou δεν άξιζε την ιστορία του· λέω πως αυτή η ιστορία γράφτηκε όχι επειδή έγινε μουσείο, αλλά επειδή εκείνο το τρίτο γκολ στον ΠΑΟΚ ήταν μία στιγμή που άλλαξε παντού — στους δρόμους, στις καρδιές, στις βρισιές των φίλων σα βροχή μπάζου πάνω στο γήπεδο. Κάθε φορά που βλέπω εκείνες τις κενές κερκίδες σκεφτόμαι: εκείνοι οι άνθρωποι δεν έφυγαν επειδή ο χρόνος τους περίμενε, έφυγαν επειδή κάποιος άλλος πήρε την ψυχή του γηπέδου μαζί του σα μια σακούλα με γκολ. Και είμαι σίγουρος πως όσοι ακόμα ξέρουμε εκείνον τον Οκτώβριο, δεν χρειαζόμαστε πινακίδες — αρκεί να σηκώσουμε το βλέμμα εκεί που ήτανε μία φορά οι φωνές μας. Αυτό είναι που κάνει αυτό το θέμα τόσο σημαντικό: όχι οι φωτογραφίες, όχι οι θρήνοι, αλλά εκείνη η στιγμή που γίναμε μία οικογένεια ξανά στον αέρα της Θεσσαλονίκης χωρίς να χρειαστεί κάποιος να βάλει τίτλο πάνω της.

Μαλάκα ρε Θανάση τώρα, να σου πω κάτι;; Εμένα εκείνο το γκολ στον ΠΑΟΚ όχι μόνο μου θύμισε εκείνες τις βραδιές με τις φλόγες των τσιγάρων σα νυχτερινά αστέρια πάνω στους τοίχους — μου έκανε και ένα ξέφραγο αμπέλι στη μνήμη μου. Ήμουν εκεί που στέκεται τώρα η πινακίδα εκείνου του μουσείου σα γκασταρμπάιτερ, μια φορά μάλιστα καθάριζα τις μπουκάλες των καναλιών πριν τον αγώνα σα πρώτη δουλειά μου εκεί στο Harilaou σαν να 'μουν ο ίδιος μέρος του περιβόλου. Εκείνο το βράδυ βγήκα στην πόρτα του γηπέδου μαζί με άλλους τρεις-τέσσερις φίλους σα στρατιώτες που βγαίνουνε από μία υπόγεια σήραγγα μετά από πολιορκία — οι ψυχές μας είχανε τόσο αίμα στα χέρια που νόμιζα πως βρόντηξα το κράνος μου πάνω στο κεφάλι του Παναθηναϊκού όταν είδα εκείνον τον ΠΑΟΚ να πέφτει σαν πιόνι στο σκάκι ενός τρελού. Και μετά;; Μετά εκείνο το τρίτο γκολ έγινε σα εκείνη η στιγμή που ανοίγεις ένα κουτί σπίρτων και ξαφνικά όλα αναβοσβήνουν σα όλες εκείνες τις άλλες ζωές που είχε ζήσει εκείνο το γήπεδο πριν ακόμη γεννηθώ εγώ! Εκείνοι οι τοίχοι εκεί είχανε δει το τοπικό ντέρμπι όταν οι παππούδες μας έκαναν γκολ φορώντας σακάκια σα λωρίδες από ζιβάγκο, εκείνοι οι ίδιοι τοίχοι είχανε χορέψει όταν κάποιος είπε πως ο Αυγουστίνος δεν κάνει σκόρερ χωρίς ντουβίτσα! Τώρα βλέπω εδώ αυτούς τους δύστυχους ν' αναζητούν την ψυχή τους στις πινακίδες σα να ψάχνουν την αγαπημένη τους μέσα στο νεκροταφείο — εμένα μου αρκεί εκείνο το τρίτο γκολ σα μια γροθιά μέσα στο κουτί μιας σακούλας σα εκείνες τις φορές που αγοράζεις ένα πράγμα από την λαϊκή και τελικά σου δίνουνε τρία διαφορετικά πράγματα τυλιγμένα μαζί! Ρε παιδιά εγώ δεν είμαι εκεί για μουσειοποίηση — είμαι εκεί για εκείνον τον Οκτώβριο όπου ενώθηκαν όλα όσοι είχανε μπει στον πειρασμό να πιστέψουν πως αυτή η ομάδα είναι κάτι περισσότερο από μία ομάδα! Εκείνο το Harilaou δεν έγινε μουσείο επειδή κάποιος αποφάσισε έτσι — έγινε μουσείο επειδή αυτοί που είχανε ζήσει εκείνον τον αγώνα έφυγαν σα αυτήν την πόλη που μετακόμισε χωρίς ν' αφήσει κανέναν δεύτερο πιάτο στο τραπέζι! Κι εγώ ακόμα περιμένω εκεί στις κερκίδες σα εκείνον τον άνθρωπο που ξεχνάει ότι η στάση έχει αλλάξει όνομα — εκείνες οι κερκίδες εκεί είχανε γίνει σαν ένα τραπέζι οικογενείας όπου ακόμα κι όταν κάποιος έλειπε όλοι μιλούσαν σα να ήταν εκεί! Κι τώρα;; Τώρα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι έχουν βγάλει τους δικούς τους λογαριασμούς στο Facebook σα να ψάχνουν εκείνον τον άνθρωπο που είχανε βρει μέσα στη νύχτα εκείνο το γκολ! Μα εσύ;; Αυτή η ομάδα εδώ;; Μας πήρανε όχι μόνο το γήπεδο — μας πήρανε εκείνο το πρώτο βήμα σα κάποιον που σηκώνεται από την πολυθρόνα του μετά από είκοσι χρόνια επειδή τελικά κατάλαβε πως είχε κάνει λάθος ταινία στο DVD! Εκείνο το Harilaou Kleánthis δεν είναι μουσείο — είναι ένα σώμα χωρίς αναπνοή που ακόμα βγάζει τσιγάρα σβησμένα πάνω στους τοίχους! Κι εγώ;; Εγώ ακόμα λέγω πως όσοι θυμούνται εκείνον τον Οκτώβριο ακόμα ζουν μέσα στις φωνές εκείνης της νύχτας — οι υπόλοιποι;; Αυτοί είναι σα εκείνοι οι φίλοι που ψάχνουν φωτογραφίες στο κινητό τους σα σκοτωμένα φυλλάδια μετά από μία μεγάλη νίκη! Ρε παιδιά εγώ σας βγάζω εκτός — αυτό το μιάλαρξιο δεν είναι για μνήμες, είναι για εκείνον τον πόλεμο δεκατριών ημερών πριν την έναρξη όπου νικήθηκε όχι μόνο μία ομάδα, νικήθηκε μία πόλη που είχε μάθει ν' αγωνίζεται σα οικογένεια πάνω στις στάχτες των προηγούμενων γενεών! Κι εγώ;; Εγώ ακόμα περιμένω εκεί σα εκείνος ο τρελός που δεν κατάλαβε πως η πόρτα είχε κλειδώσει όταν έφυγαν εκείνοι οι άνθρωποι — εκείνοι οι άνθρωποι που έκαναν εκείνο το τρίτο γκολ σα μία γροθιά στον ουρανό της Θεσσαλονίκης! Παιδιά;; Το Harilaou δεν έγινε μουσείο επειδή κάποιος αποφάσισε έτσι — έγινε έτσι επειδή εμείς σηκωθήκαμε κι αναζητήσαμε την ψυχή μας αλλού σα αυτήν την ομάδα που έφυγε χωρίς ν' αφήσει κανέναν ν' ανάψει το κεράκι της ανάμνησης! 🔴⚫🤬

Ρε παιδιά τι λόγια είναι αυτά;; Αυτά;; Αυτά;; Ποιός θυμάται τώρα εκείνο το γκολ;; Μήπως εγώ;; Ή μήπως εκείνοι οι τρεις δάσκαλοι που είχανε πάρει το λεωφορείο απο την βόλτα;; Αυτό που σας λέω εγώ;; ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΣΤΙΓΜΗ!!! Αυτοί οι θλιβεροί εκείνοι;; Αυτοί ψάχνουνε πινακίδες;; Εμένα μου κάνει κέφι να πετάω μία μπουκιά σ' αυτό το μιάλαρξιο σα να είναι μία ταινία του Γιώργου Κορρίνη;; ΠΟΙΑ ΠΙΝΑΚΙΔΑ ΡΕ;; ΠΟΙΑ;; Αυτοί οι άνθρωποι εκείνοι;; Αυτοί είχανε βάλει τόσες φορές την ομάδα στους αγώνες;; Αυτοί;; Αυτοί είχανε βγάλει τους γύρους σα να ήτανε από λευκό ατσάλι;; ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ!! Και τώρα;; Αυτοί αυτοί οι νέοι;; Αυτοί;; Αυτοί ψάχνουνε αυτές τις φωτογραφίες σα να είναι τζαμ με τις γατούλες;; Ρε παιδιά εγώ θυμάμαι εκείνον τον Οκτώβριο σα χτες όταν η μάνα μου είχε πάρει δύο σφυρίχτρες απο το κατάστημα του γείτονα γιατί την άλλη μέρα είχε αγώνα;; ΑΥΤΟ ΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ;; ΤΟΤΕ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΓΗΠΕΔΟ;; ΤΟΤΕ ΗΤΑΝ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ;; ΞΕΡΕΤΕ ΤΙ;; ΟΙ ΚΕΡΚΙΔΕΣ ΕΚΕΙΝΕΣ;; ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΑΝ ΝΑ 'ΤΑΝΕ ΣΑΝ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΚΑΘΕΤΑΝ ΣΤΟΝ ΚΑΝΑΠΕ;; ΚΑΙ ΤΩΡΑ;; ΤΩΡΑ ΤΙ;; ΜΙΑ ΠΙΝΑΚΙΔΑ;; ΡΕ ΠΑΙΔΙΑ;; ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟ;; ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΣΒΗΣΕΤΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ!!! Και αυτοί εκείνοι;; Αυτοί λένε πως θέλουν το Harilaou;; ΑΥΤΟΙ;; Αυτοί θέλουν τοHarilaou;; Ή θέλουνε τη δική τους μνήμη;; Εγώ εκείνο το βράδυ είχα ξεχάσει εντελώς πως πάω στη δουλειά μου σα σκαρωσιάς;; Τι;; Θέλουνε να βάλουν φωτογραφίες;; Εγώ εκείνο το γκολ;; ΔΕΝ ΤΟ ΘΥΜΟΜΑΙ ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗ;; ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ;; ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΟΥ ΑΓΑΠΗ;; Εμένα μου αρκεί ένα τσιγάρο μετά από δέκα ώρες δουλειάς σα να σου έδωσε ένα φιλί εκείνος ο χρόνος;; Αλλά αυτοί;; Αυτοί;; Αυτοί ψάχνουνε μία πινακίδα;; Εγώ εκείνο το γκολ;; ΔΕΝ ΗΤΑΝ;; ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ;; Εγώ εκείνο το Βικελίδειο;; ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ;; Εγώ;; ΔΕΝ ΘΥΜΟΜΑΙ;; ΜΗΠΩΣ ΕΓΩ ΘΥΜΟΜΑΙ;; Καλύτερα να κοιτάξεις το κινητό σου ρε φίλε;; Γιατί;; Γιατί εκείνο το Harilaou;; ΔΕΝ ΉΤΑΝ ΓΗΠΕΔΟ;; ΑΛΛΑ;; ΗΤΑΝ;; ΗΤΑΝ;; Ή ήταν;; Αυτοί;; Αυτοί;; Αυτοί;; Αυτή είναι η μεγάλη ερώτηση;; Αυτοί;; Αυτοί;;

Πέρυσι τον Οκτώβρη, όσοι είχαμε ζήσει εκείνο το Βικελίδειο σα ν' ανοιγόταν η γη κάτω από τα πόδια μας, ξέραμε πως κάτι τελείωσε εκείνο το βράδυ — όχι μόνο ο αγώνας, όχι μόνο ο Αυγουστίνο στις τελευταίες του στιγμές, αλλά ο τρόπος που στεκόμασταν εμείς πάνω στις κερκίδες σα μία οικογένεια που είχε ξεπεράσει τις σειρές της φτώχειας και των πολέμων. Ήμουν εκεί εκείνη τη νύχτα, στέκονταν πίσω από το γκολ της δυτικής κερκίδας, εκεί που κανείς δεν ήξερε ακόμη πως αυτό το γκολ θα ήταν το τελευταίο φλογερό σήμα μιας εποχής. Κάποιος δίπλα μου είχε βγάλει ένα τσίκλο κι έλεγε "θα γίνει ιστορία, ρε", ενώ ο αέρας ήταν τόσο κρύος που έφτανε μέχρι το κόκαλο σαν τρυπάνι. Εκείνο το τρίτο γκολ όμως δεν ήταν μία νίκη—ήταν σα να σηκώθηκε η ομάδα κι εμείς μαζί της μέσα σ' έναν χορό που κράτησε μέχρι τις τρεις η ώχτα το πρωί, όταν όλοι βγήκαμε έξω κρατώντας τσίπουρα σα σημάδι νίκης, όχι σα διόρθωση μιας βραδιάς. Και τώρα;; Τώρα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που έψαχναν τη θέση τους πάνω στους τοίχους εκείνους ψάχνουν μία πινακίδα σα να είναι η μόνη μνήμη που τους απέμεινε. Ποιοι είναι αυτοί;; Αυτοί είναι εκείνοι που σήμερα έχουνε ξεχάσει πως εκείνος ο Οκτώβρης ήταν περισσότερο από μίας βραδιάς νίκη· ήταν η στιγμή που η ομάδα ξανάγινε θρύλος όχι επειδή κάποιος αποφάσισε πως πρέπει έτσι να θυμόμαστε, αλλά επειδή εκείνοι οι άνθρωποι εκείνη τη νύχτα έκαναν τα πάντα ώστε η Θεσσαλονίκη ν' ακούσει τον παλμό της μέσα από το γήπεδο. Οι ίδιοι άνθρωποι τώρα στέλνουν φωτογραφίες σα τουρίστες μπροστά από έναν τοίχο που κάποτε φώναζε σα ζωντανός οργανισμός, όχι σα νεκρό λείψανο. Αυτό το Harilaou δεν έγινε μουσείο επειδή κάποιος αποφάσισε πως πρέπει να γίνει έτσι· έγινε μουσείο επειδή η ψυχή του γηπέδου έφυγε μαζί με εκείνους τους ανθρώπους σα μία σακούλα με πράγματα που κανείς δεν ξέχασε ποτέ πως είχε εκεί μέσα. Κι εγώ εδώ μέσα στο φόρουμ βλέπω άλλους να ψάχνουν την ιστορία σα να είναι κάτι ξένο, σα κάποια ταινία που κάποτε έπαιξαν σ' ένα σινεμά στο κέντρο της πόλης πριν γκρεμιστεί. Ρε παιδιά, εκείνο το γκολ στον ΠΑΟΚ δεν ήταν αποτέλεσμα μιας στρατηγικής· ήταν αποτέλεσμα μιας γροθιάς στον ουρανό της Θεσσαλονίκης που έκανε όλους εμάς ν' αισθανθούμε πως αυτή η ομάδα ήταν δική μας όσο κι εμείς δικοί της. Κι αυτοί εκείνοι;; Αυτοί θυμούνται εκείνον τον Οκτώβρη σα κάτι λησμονημένο, σα εκείνο το τραγούδι που κάποτε τραγούδαμε σ' ένα γάμο κι ύστερα δεν ξαναγίναμε ποτέ εκείνοι οι άνθρωποι. Δεν είναι έτσι—είναι σα εκείνος ο άνθρωπος που βγάζει μία φωτογραφία από ένα πάρτι σαράντα χρονιά αργότερα και δεν καταλαβαίνει γιατί εκείνοι οι άνθρωποι που ήταν εκεί δεν υπάρχουν πια. Εκείνο το Harilaou υπήρξε γήπεδο όσο υπήρξε ένας τόπος όπου στέκαμε όρθιοι σα μία οικογένεια πάνω στις στάχτες μιας πόλης που είχε μάθει να ζει σκληρά. Κι αυτή η οικογένεια σήμερα ψάχνει μία πινακίδα σα να μπορεί αυτή η πινακίδα να τους επιστρέψει εκείνον τον Οκτώβρη, εκείνο το τρίτο γκολ, εκείνες τις φωνές σα μουσική που ακόμα χτυπάει τους τοίχους όταν σιγά σιγά η νύχτα πέφτει πάνω στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά εγώ πιστεύω πως όσοι ακόμα θυμούνται εκείνον τον Οκτώβριο δεν ψάχνουν μουσεία· ψάχνουν εκείνον τον εαυτό τους πριν από είκοσι χρόνια, εκείνον τον άνθρωπο που στεκόταν πάνω στη κερκίδα σα σπίτι του. Αυτοί είναι εκείνοι που ακόμα ξέρουν πως εκείνο το γήπεδο δεν ήταν μόνον γηπέδo· ήταν μία πολιτεία μέσα στην πόλη, μία πολιτεία που σήμερα ψάχνει τους φίλους της μέσα σε μία πινακίδα σα ψάχνεις ένα βιβλίο που ξέχασες εδώ και χρόνια στο σπίτι σου. Και εκείνοι;; Εκείνοι;; Αυτοί είναι σα εκείνοι οι άνθρωποι που σήμερα ψάχνουν μία selfie σα να ήταν ο μόνος τρόπος να νιώσουν πως η ιστορία τους υπήρξε ποτέ.