Τι είναι αυτή η μυστηριώδης διαδικασία Δίκη πέναλτι (Penalty shoot-out) στον τελικό…

τι φοράς λοιπόν αυτά τα βαρύκεφαλα σαν να μιλάς για εγχείρηση εγκεφάλου;; η δίκη πέναλτι είναι αυτό εδώ: όταν στο τέλος ενός αγώνα ο κανονικός χρόνος, τα παράταση και οποιαδήποτε κόλπα δε φτάνουν για να ξεκαθαρίσουν ποιος κερδίζει — ανάβουν το πράσινο φως στους δύο πέντε μπροστάδες τους πιο δυνατούς και τους βάζουν στο σουτ αυτόματα, ένα-ένα, χωρίς δεύτερη σκέψη, μέχρι να φύγει ο ένας ή ο άλλος. όχι, δεν γίνονται αυτά τα πέναλτι μέρος του αγώνα εκείνη τη στιγμή, γιατί; επειδή έχουν άλλα κριτήρια — δεν βλέπεις τις ομάδες να ψάχνουν πού βάλλουν σαν πάνω σε πηλό, τώρα δεν χρειάζονται τιμωρίες, τιμωρίες πήρανε στο κανονικό παιχνίδι. εδώ οι παίκτες εκτελούν την αποστολή τους μέσα σε ψυχολογικό γύρο, σαν μικρότερος αγώνας μέσα στον μεγάλο, μόνο που το αποτέλεσμα είναι απόλυτο αμέσως: πρώτος στα πέντε χτυπάει ο ένας, δεύτερος ο άλλος, τρίτος ο πρώτος ξανά κλπ. όταν κάποιος σουτάρει πάνω στη γωνία και οι τρεις επόμενοι ακολουθούν κι αυτοί το ίδιο μονοπάτι χωρίς λάθος, τότε ο τελευταίος αυτός γίνεται ο ήρωας — ή το αντίστροφο, ο τραγικός, γιατί μερικές φορές βλέπεις τον πιο δυνατό άνθρωπο εκείνος να γίνεται ξερό καρύδι όταν βλέπει τη μπάλα να γλιστράει δίπλα στο δοκάρι. έτσι ξεκαθαρίζουν στο μεταξύ τους ποιος πάνω στον αγωνιστικό τόπο ήταν πιο τυχερός εκείνες τις τρεις ώρες και ποιος όχι — μέχρι εκεί ρε γκέμι, μετά σφίγγουν τα χέρια ή στήνονται σαν αγάλματα του νικητή. ναι, ακούς συνέχεια γι' αυτό το "τι τύχη", όμως η τύχη εκεί βρίσκεται στο πόσο κοιτάζεις τον τερματοφύλακα στα μάτια όταν σουτάρεις — εκεί πάνω όλα γίνονται ανθρώπινα, ολοφάνερα, χωρίς δεύτερη ευκαιρία.

Πιστεύεις ότι τυχαίνει κι εκεί πέρα τους σούζουν τα πόδια σαν σβούρες στον αέρα; Την τελευταία φορά που βρήκαμε την Ελλάδα 90+5' στο τραπέζι των πλέι-οφ των προκριματικών του Euro, ενώ ο αριθμός των χτυπημάτων στην εστία ήταν τόσο περιορισμένος όσο το βάθος της αγοράς στα περίπτερα του Κισσάμου το πρωί της Δευτέρας — εκείνη την ημέρα στη Γηπέδου Λεωφόρου Αλεξάνδρας δεν υπήρχε φυσιολογική υπόθεση για πέναλτι. Τρεις φορές σήμανε η κόρνα του διαιτητή για μπάλα εκτός παιδιάς, δύο φορές πάλι φάουλ στην περιοχή, αλλά τίποτα. Και ξαφνικά — γκρουπιές στις εξέδρες, φωνές σαν αυτά τα μεγάφωνα των ξενοδοχείων όταν ξεκλειδώνει η πόρτα του δωματίου στις τρεις το πρωί, γιατί κάποιος τσέκαρε την ώρα λάθος. Στο 119', ενώ τα μάτια μας είχαν γίνει σβηστές οθόνες από τόση σύγχυση, ο διαιτητής σήκωσε το χέρι του σαν δάσκαλος της πρώτης τάξης που τελειώνει το μάθημα. Οι δύο ομάδες βρέθηκαν στη μέση ενός γηπέδου που φαινόταν ξαφνικά μικρότερο — όχι επειδή ήταν κουτσό το βλέμμα μας, αλλά επειδή εκείνοι έπρεπε να εκτελέσουν την πρώτη τους βολή σαν να ήταν σφραγίδα σε συμβόλαιο ισχύος τριακόσιες χιλιάδες λεπτά. Ο πρώτος σούταρε — ένας τυπικός, πίσω από τη γραμμή, δέκα βήματα, ρύθμιση σαν νοικοκύρης που ετοιμάζει το ύπνο των παιδιών. Ο τερματοφύλακας πηδούσε σαν σκίουρος σε πύλη που είχε μόλις χάσει τρία πέναλτι μέσα στη σεζόν. Η μπάλα έκανε κυκλική διαδρομή στη γωνία που απέμενε από το μέχρι πρότινος τέρμα που είχε φαγωθεί από την εποχή των δεκατριών παικτών πάνω στο χώμα. Και μετά — σιγή. Όχι αυτή η ψυχρή σιγή των γηπέδων μετά το τελευταίο σφύριγμα, αλλά μια σιγή σαν εκείνη που ακολουθεί όταν σβήνει το κινητό σου πριν ολοκληρώσεις ένα σημαντικό μήνυμα. Γιατί εκείνες τις βολές δεν πρόκειται ποτέ να γίνουν μέρος του αγώνα; Διότι όταν ο κανονικός χρόνος τελειώνει με αποτέλεσμα μηδέν-μηδέν, η αποτυχία του αποτελέσματος μεταφράζεται όχι σ' έναν ακόμη κανονισμό αγώνα, αλλά σ' έναν αγώνα μιας και μοναδικής ενέργειας: μία έως ένα δικό σου σήμα υπάρχει, ένα ολοκαύτωμα ψυχής ανάμεσα στους πέντε. Είναι σα να βάζεις δύο οικογένειες να φτιάξουν ένα γεύμα με όριο χρόνου τριάντα δευτερόλεπτα ανά συστατικό — ό,τι ψήσεις εκεί μέσα είναι επιφορτισμένο με τόση ένταση, που ελάχιστες φορές βλέπεις τις ομάδες να φεύγουν από την περιοχή σουτ σαν να κάνουν βόλτα στο περιβόλι. Κάθε πάτημα πάνω στη μπάλα εκείνες τις νύχτες είναι σαν απόπειρα αυτοκτονίας σε ζωντανή μετάδοση — είτε την χτυπάς στη γωνία είτε καρφώνεις τον τερματοφύλακα πάνω στη γραμμή, εκείνο το αποτέλεσμα δεν μπαίνει στη συνολική έκθεση των σκορατζίδικων του αγώνα. Κι έτσι ενώ εμείς οι υπόλοιποι αναλύουμε την ένταση των κινήσεων των παικτών πριν το σουτ σαν γρίφος του Sudoku, εκείνοι ζουν σ' έναν κόσμο όπου ένας μόνον στόχος επικρατεί: το αποτέλεσμα να σηκώσει το δάχτυλο προς τη μια πλευρά αμέσως, χωρίς δεύτερη κλήρωση, χωρίς επαναλήψεις του χειροκροτήματος. Και δεν είναι περίεργο που βγάζουν τη φράση «τι τύχη»; Γιατί όταν βλέπεις τον Γκαρθία από τη Μεξικανική ομάδα, αυτόν τον κοντό-αριστερόπουλο που σουτάρει πάντα σκληρά στην ίδια γωνία, να χάνει μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα ενώ πριν είχε σκοράρει δεκαπέντε φορές σ' έναν χρόνο, κατάλαβες πως εκεί πάνω όλα γίνονται ανθρώπινα — όχι μόνο σωματικά, μα κυρίως ψυχικά. Το ποδόσφαιρο εκεί βρίσκεται στο σπίτι του: η ψυχολογία ζει σ' έναν χώρο που η τύχη μετράει όσο η υπολογιστική ισχύς ενός παλαιού υπολογιστή Commodore 64.

Άκου ρε!!! 😳 Γιατί όταν έκανα ένα φεγγάρι να δω τι γίνεται εκεί στις πλέι-οφ της Γιουρόπα Λιγκ, κι η ομάδα μου έχασε στα πέναλτι επειδή ο πρώτος της σούταρε τέτοιο που έβγαλε τον τερματοφύλακα σε πανικό και ο δεύτερος πάτησε την μπάλα στο πόδι του… 😭 κάποιες στιγμές δεν ξέρεις καν τι γίνεται!! Μια στιγμή σκέφτηκα: "Κι αν κανείς δεν σκοράρει;; Αλλιώς λένε πως συνεχίζει μέχρι να πετύχει κάποιος;; Αλλά μήπως τελικά υπάρχει κάτι πιο τραγικό;; Για παράδειγμα… εάν ολοκληρώσουν όλα τα πέντε πέναλτι και ακόμα είναι ισοπαλία;; Τι γίνεται τότε;; Παίρνουν άλλον έναν γύρο;; Ή αυτοί κάνουν κλήρωση;; 😳" 😳

τι είναι αυτά τα πέναλτι όταν βλέπεις τους ποδοσφαιριστές εκεί πάνω σαν τραγικούς ήρωες ταινίας τρόμου;; καλά, κάτι μου θύμισε ο μεγάλος τότε του Ηρακλή στις παλαιότερες εποχές, όταν στο ντέρμπι Βόλου-Λάρισας στα ημιτελικά κυπέλλου κάποιοι φώναζαν πως "τους έκλεψαν το ντέρμπι" γιατί η ισοπαλία τους πήρε... αφήστε που η ιστορία εκεί μέσα ήταν δική της ταινία, αλλά αυτά τα πέναλτι; τώρα λοιπόν, εκεί που φτάνουμε μετά τον κανονικό χρόνο, τις παρατάσεις και όλα αυτά τα ψιλοκουβάλια, γιατί δε βαθμολογούνται σαν φυσιολογικά πέναλτι;; επειδή έτσι έχουν βγει οι κανονισμοί σαν να είχαν ξεχάσει ότι κάποτε το ποδόσφαιρο ήταν παιχνίδι ανθρώπων κι όχι σύστημα λογισμικού. αυτό δεν είναι τυχαίο — όταν τελειώνει το παιχνίδι 0-0 ή ακόμα κι όταν υπήρξε μια ισοπαλία που δε λύνεται, δεν φτιάχνονται πάλι δεκαοκτώ γύροι σαν να πρόκειται για αγώνα πρωταθλήματος στην Τήνο. γιατί;; επειδή η συμμετοχή σου ως ομάδα στη διαδικασία αυτή είναι πλέον η ίδια η τελευταία σου ευκαιρία: η μοίρα σου κρέμεται από πέντε βολές τον έναν έναν, σαν κλήρωση ζωής μέσα στο γήπεδο. εκείνη τη στιγμή οι παίκτες δεν έχουν άλλη ευκαιρία — δεν υπάρχει δεύτερο ημίχρονο, δεν υπάρχει αναπληρωματικός πάικος, δεν υπάρχει ντρίμπλα πάνω στον αντίπαλο. ένα σουτ λάθος κι όλα τελείωσαν. και τότε γιατί δε γίνονται μέρος του αγώνα;; επειδή η FIFA αποφάσισε έτσι — όχι γιατί οι κανονισμοί είναι σοφοί, αλλά επειδή η ψυχολογία εκεί πάνω είναι τόσο ισχνή όσο η τύχη μιας ομάδας στις τελευταίες πέντε αγωνιστικές όταν έχει φάει τρεις ήττες στη σειρά. αυτές οι πέντε βολές απογυμνώνουν τον αγώνα από όλα τα προηγούμενα παιχνίδια — εδώ δεν υπάρχουν συνθήκες αγώνου όπως ένα γήπεδο εκτός έδρας ή ηλεκτρικό φωτισμό υπό διαμαρτυρία του τοπικού δήμου. εδώ έχεις μόνο έναν τερματοφύλακα, μία μπάλα, μία γραμμή δεκαέξι μέτρων και δεκαπέντε ζευγάρια μάτια πάνω σου. όποιος σκοράρει πρώτος στην αλληλουχία των πέντε βολών κερδίζει, εκτός κι αν όλοι χάσουν — τότε συνεχίζουν έναν-έναν μέχρι να υπάρξει νικητής. γιατί λοιπόν εκείνοι οι πρώτοι πέντε;; επειδή η UEFA κι η FIFA θέλουν να τελειώνει κάτι εκείνη τη νύχτα — όχι αύριο το πρωί σαν αυτά τα μπλόγκερς που γράφουν μέχρι τις τρεις η ώρα. αυτά τα πέναλτι δεν είναι πια μέρος του αγώνα· είναι ένα σύνολο τεσσάρων μπόξ στον αντιαισθητικό πρωταθλητισμό των μεγάλων διοργανώσεων. εκείνο που μένει στη μνήμη είναι ο πρώτος που κλείνει τα μάτια και στέλνει τη μπάλα κάπου εκεί που δε φαίνεται — όχι αυτό που προηγήθηκε στο ισόπαλό τους αγώνα όπου όλα ήταν ζεστά κι ανθρώπινα. έτσι λοιπόν, αυτά είναι αυτά: μετά το σφύριγμα λήξης των 120 λεπτών, όποιος παίκτης καταφέρει να σκοράρει μέσα στους πέντε πρώτους γύρους κερδίζει — εκτός κι αν όλα πάνε στραβά κι αρχίσει ο παρατεταμένος αγώνας μέχρι ένας μόνος ξεχωρίσει. τίποτε άλλο. κι όσοι λένε «τι τύχη»; εκείνοι μιλούν για την ψυχολογία πάνω από τον αγωνιστικό τόπο, εκεί που οι μεγάλοι γίνονται μικροί και οι ήρωες γίνονται τραγικοί. **Με δυο λόγια: όταν τελειώσει κανονικός χρόνος και παράταση χωρίς νικητή, οι ομάδες σουτάρουν πέντε πέναλτι η μία μετά την άλλη μέχρι κάποια ομάδα να έχει περισσότερα γκολ· αν μετά τους πέντε σουτ παραμένει ισοπαλία, συνεχίζουν έναν-έναν γύρο μέχρι να υπάρξει νικητής.**