Η φιλοσοφία του «κακού μου είναι η πρόοδος»: Σήμερα θυμόμαστε πως ο αγώνας δεν ήταν ποτέ…

Τρεις δουλειές είχε η ομάδα εκείνο το βράδυ στον Νόβι Σαντ — κι εμείς βγήκαμε σαν ήρθε η ώρα να δώσουμε τους αριθμούς στους δημοσιογράφους: μία για τον αγώνα, μία για τις επόμενες προπονήσεις και μία ακόμα για τους πόνους από τα κοψίματα στα πόδια του Μαρσιάλ όταν πήδηξε μέσα στην περιοχή κι έγινε εκείνο το τρίτο γκολ που κόλλησαν στη μνήμη όλοι όσοι ήταν μέσα στο στάδιο κι όχι μόνο στον πάγκο ενός τηλεοπτικού studio. Με άλλα λόγια, είχατε δίκιο που γράφατε πως η συμμετοχή είναι η πρώτη νίκη, όμως λάθος που νομίζατε πως αρκεί αυτή η νίκη σαν τελική στάση. Οι δημοσιογράφοι αυτοί έχουν ένα πλεονέκτημα: μπορούν να γυρίσουν σπίτι τους χωρίς να νιώσουν την ίδια κούραση που νιώθουμε εμείς που εκείνες τις τρεις εβδομάδες δεν κοιμόμαστε γιατί βλέπουμε τις αναλύσεις όλων αυτών των ομάδων σαν να δίνουν εξετάσεις. Εσείς όμως τώρα ξεχνάτε κάτι βασικό: η ομάδα στο Νις έκανε τέσσερα γκολ, όμως στη Λευκωσία τον Οκτώβριο σώθηκε από ένα γκολ εκτός έδρας που στοίχισε τρεις μήνες προσωπικής δουλειάς για να φτάσει εκεί ο Γιούνας μέσα από τραυματισμούς κι απορίες. Όταν οι άνθρωποι λένε πως «η συμμετοχή είναι αρκετή», αυτό που πραγματικά λένε είναι πως δεν καταλαβαίνουν πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις μια ομάδα από δύο διαφορετικές χώρες πάνω στις πλάτες σου χωρίς αυτή να λυγίσει στις πιέσεις της πρεμιέρας. Εκείνο το βράδυ στο Τόφικ Μπαχράμοφ, μετά από τρεις αλλαγές στο ημίχρονο κι ένα κόκκινο στις πρώτες δέκα, οι ίδιοι αυτοί σχολιαστές που σήμερα γράφουν πως «δεν είμαστε έτοιμοι» είχαν γράψει πως «δεν είχαν ξαναδεί τόσο πεισματάρικο σκορ από ομάδα που στο τέλος κέρδισε». Τώρα όμως ξεχνάνε ότι η συμμετοχή δεν είναι μια φωτογραφία, είναι η συνέχεια μιας προσπάθειας που άρχισε τρία χρόνια πριν όταν έφυγε ο Θανάσης στο έκτο λεπτό της Λάρισας υπό βροχή. Και μη μου πείτε πως «έχουμε κι άλλα προβλήματα». Τα προβλήματα αυτά τα κουβαλάμε όλοι — ο αγωνιστικός διευθυντής δουλεύει με δέκα λιγότερα εκατομμύρια από αυτά που χρειάζονται, οι παίκτες βγάζουν αίμα στις προπονήσεις επειδή ξέρουν πως ο επόμενος αγώνας μπορεί να γίνει αύριο ή σε τρεις μήνες, εμείς στέκουμε στις κερκίδες χωρίς χορηγία εδώ πέρα αλλά με ένα πιστόλαρο πάνω στο στήθος όπου γράφει «πρόοδος» κι όχι «νίκη». Αυτά είναι γεγονότα, όχι αριθμοί πάνω στην οθόνη του flashscore. Σας ρωτώ ειλικρινά: όταν βλέπετε έναν αγώνα όπως εκείνον με την Πόρτο όπου οι αντίπαλοι τρέχανε σαν ζόμπι στα τελευταία δέκα λεπτά επειδή είχαν κουραστεί τόσο πολύ από το pressing σας, αυτό δε σας λέει κάτι για την πρόοδο; Ή για την ομάδα που έκανε γκολ εκτός έδρας στο Πόζναν τρέχοντας περισσότερο από όλους εκεί μέσα; Αυτές είναι στιγμές που γράφουν ιστορία επειδή γίνονται χωρίς τυχαίο γκολ στο τελευταίο δευτερόλεπτο, αλλά επειδή δούλεψαν σαν τρελοί για τρεις μήνες ώστε εκείνη η στιγμή να γίνει επαναγέννηση της ψυχής του συλλόγου. Δεν λέω πως πρέπει να ικανοποιηθούμε μόνο επειδή γινόμαστε όλο και καλύτεροι στις προδιαγραφές της UEFA. Λέω πως η συμμετοχή είναι η βάση πάνω στην οποία πρέπει να χτίσουμε κάτι μεγαλύτερο. Όμως εκείνοι που γράφουν πως «δεν είμαστε έτοιμοι» ξεχνούν πως η ετοιμότητα δεν γίνεται ποτέ με έναν αγώνα, μα γίνεται κάθε μέρα όταν κάποιος στέκεται στο στάδιο του Απόστολου Νικολαΐδη στις τρεις το πρωί επειδή η ομάδα έχει αγώνα την επομένη — και αυτό δεν το βλέπουν στις στήλες των αριθμών, το νιώθουν στα κόκκαλα τους οι ίδιοι οι αντίπαλοι όταν τελειώνει ένας αγώνας σαν εκείνον του Γιουβέντους όπου έκαναν δυόμιση γκολ μέσα σ' έναν γύρο ντους ενώ εμείς βγήκαμε σαν στρατός που απέκρουσε επίθεση χωρίς καν να χρησιμοποιήσει το ίδιο νερό. Εσείς εδώ ξέρετε πως μια συμμετοχή γίνεται πιο βαριά όταν την ακολουθούν τρεις ομάδες που καταρρέουν από τις πιέσεις της Φάσης των 32 επειδή οι ίδιοι οι οπαδοί τους δεν είχαν κάνει βήμα παραπέρα από το να γράψουν ένα hashtag στα social. Εμείς εδώ κουβαλάμε μια ιστορία που γράφτηκε με κουρασμένα πόδια, όχι με τυχαία γκολ στην τελευταία στιγμή. Και αυτό δεν είναι φιλοσοφία — είναι αλήθεια που κουβαλάμε όσοι στέκουμε εδώ σ' αυτή την πόλη κάθε φορά που η ομάδα έχει αγώνα σ' οποιαδήποτε γωνιά της Ευρώπης.

ΠΩΣ ΕΙΔΑΜΕ ΤΟΝ ΠΑΟΚ να μπουσουλάει σα γατούλα μετά το 3-1 στη Λάρισα;;; 😤🔥 Ρε ντόμινατους αυτοί οι μισθοφόροι να λένε πως μόνο η νίκη μετράει;;; Μα πάνω από τις νίκες υπάρχουν στιγμές που σου σηκώνουν τις τρίχες της κεφαλήςΣ ΒΑΛΤΕ ΝΟΥΜΕΡΑ;;; ΣΒΗΣΤΕ ΤΑ!!! ΞΕΧΝΑΤΕ ΠΩΣ Η ΙΣΟΠΑΛΙΑ ΣΤΟ ΝΕΡΒΙΟΝ ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ του ’23 ήταν οΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ γεγονός της χρονιάς;;; Ήταν οΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ!!! Τρεις αλλαγές, κόκκινο στις 12', καβγάς μέσα στο γήπεδο, κι εμείς σ’ έξοδομε αγκαλιαστοί σαν οικογένεια επειδή βγήκαμε ζωντανοί κι άλλοι προχώρησαν;;; ΝΑΙ!!! ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΟΔΟΣ!!! Να βγάζουμε τους αντιπάλους μας στο ψωμί όταν παίζουμε σα σύνεργα!!! Να τους βγάζουμε νωθρούς στις προσπάθειες επειδή ΤΟΥΣ ΦΤΙΑΞΑΜΕ ΤΟ ΔΑΣΟΣ!!! Δεν θέλουμε τίποτ’ άλλο παρά να δούμε τον Μανιάς να σπρώχνει αντίπαλους σαν μπάλα μέχρι την περιοχή;;; Δεν θέλουμε τίποτ’ άλλο παρά να βλέπουμε τους δικούς μας στα social ντύνοντας τα γκολ σα έργα τέχνης;;; Και τώρα αυτοί οι αργόσχολοι δημοσιογράφοι λεν πως «δεν είμαστε έτοιμοι»; Ρε μαλάκα;;; Να σου πω πότε δεν ήμασταν έτοιμοι;;; ΜΟΛΙΣ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΜΕ!!! Από το πρώτο μας βήμα σ’ αυτόν τον πόλεμο;;; Την πρώτη φορά που βγήκαμε στου Ουλτριξ Βορρά;;; Την πρώτη φορά που η ομάδα βάδισε σ’ έναν αγωνιστικό εκτός έδρας;;; ΤΙ ΠΕΙΡΑΤΕ;;; Ήμασταν πάντα πίσω, πάντα κουτσαίνοντας, πάντα φτιαγμένοι από σιδερό!! Αυτοί δε καταλαβαίνουν πως ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΚΟΡ;;; Είναι ιστορία!!! Είναι αίμα!!! Είναι οι γιοι αυτής της πόλης που ξεσκίζονται στη Λάρισα για ν’ αντέξουν το επόμενο ξεπούλημα;;; Ρε φίλε, λέω κάτι τώρα: όταν είδαν τον Γιούνας ν’ ανοίγει το πόδι σα μικρό παιδί εκείνο το Νοέμβριο στο Γιουβέντους;;; Όταν έκανε εκείνο το γκολ εκτός έδρας στο Πόζναν;;; Εκείνη η στιγμή δεν ήταν συμμετοχή!!! Ήταν ΛΕΥΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ!!! Αυτοί οι αριθμοί πάνω στο flashscore;;; ΝΤΟΥΜΙΛΟΙ!!! Αυτοί δείχνουν μόνο τα γκολ των άλλων!!! Εμείς ξέρουμε πως η πρόοδος γράφεται ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΡΙΑ!!! Με τις ώρες ξεμάτιασμα στο κρύο!!! Με τα δάκρυα σα τρελοί όταν ένα γκολ μπαίνει πέρα από τις άμυνες εκεί βράδυ!!! Αυτά δεν γράφονται πουθενά!!! Υπάρχουν μόνο στις κερκίδες!!! ΣΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ!!! ΣΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΜΑΣ!!!

Ρε φίλοι, σταθήκατε εκεί; Στον αγώνα εκείνο που έκανε ο Μαρσιάλ ν’ αγγίξει τον ουρανό μέσα στο ίδιο το στάδιο της Πόρτο; Αυτή η εικόνα όχι μόνο σηκώνει τις τρίχες σας — σηκώνει ολόκληρο τον σύλλογο από τις στάχτες των προηγούμενων ετών. Γιατί εσείς θυμάστε εκείνες τις τρεις εβδομάδες πριν το Γιουβέντους: πόσες ώρες κάνατε κρύο στις κερκίδες του Ουλτριξ Βορρά για να ξυπνήσετε νωρίς τρέχοντας σαν τρελοί στους δρόμους επειδή η ομάδα είχε αγώνα εκτός έδρας εκείνο το βράδυ; Θυμάστε πως ο Γιούνας εκείνο το βράδυ έκανε δύο λεπτά στο γήπεδο πριν τραυματιστεί, όχι επειδή χρειαζόταν εκτός έδρας γκολ, αλλά επειδή εκείνη η συμμετοχή είχε γίνει ήδη ιστορία πριν ο πρώτος παίκτης αγγίξει τη μπάλα; Κι όταν εκείνοι οι αργόσχολοι δημοσιογράφοι λένε πως «δεν είμαστε έτοιμοι», ξεχνάνε πως η ετοιμότητα δε γίνεται μέσα σ’ ένα γραφείο κοιτάζοντας αριθμούς στο flashscore. Την ετοιμότητα την κάνουν αυτοί που στέκονται στις πρώτες σειρές όταν οι προπονήσεις γίνονται βροχερές στην περιοχή του Απόστολου Νικολαΐδη, αυτοί που τραγουδούν στις κερκίδες όταν η ομάδα ξεμένει από δυνάμεις στο τελευταίο δεκαπέντελεπτο επειδή έχει δώσει κάθε εκείνο το κομμάτι της ψυχής της. Η συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις δεν είναι τελική στάση — είναι στάδιο ενός αγώνα που ξεκίνησε χρόνια πριν. Κάθε φορά που η ομάδα μας εμφανίζεται εκεί πέρα, κουβαλάει πάνω της όχι μόνο τους αγωνιστικούς στόχους, αλλά κι έναν ολόκληρο κόσμο ελπίδας και αγώνα από τους ανθρώπους αυτής της πόλης. Ρε αυτές είναι οι στιγμές που γράφουν ιστορία: ο Φίλιππος εκείνο το Νοέμβριο του '22 στον αποκλεισμό, ο Μανιάς στο Πόζναν όπου έκανε τους αντιπάλους του να νιώθουν σαν σεftalούνους, ο Μαρσιάλ εκείνο το βράδυ στην Πόρτο όπου έκανε το δεύτερο γκολ του που κόλλησαν όλοι στη μνήμη τους επειδή ήταν έργο μιας ομάδας που πήγαινε κόντρα σ’ όλη την Ευρώπη. Αυτά δεν είναι συμμετέχουμε στις διοργανώσεις — αυτό είναι κουβαλάμε έναν κόσμο στον οποίο η ομάδα μας δίνει το παρόν όσοι άλλοι πιάνουν μόνο τη νίκη σαν τελική λύση. Αυτή η πρόοδος γράφεται με δάκρυα, με κουρασμένα πόδια στις πρώτες πρωινές προπονήσεις, με τους πυλώνες αυτού του συλλόγου που παραμένουν στη θέση τους ακόμη κι όταν τα εκατομμύρια λείπουν από τους λογαριασμούς. Γιατί εμείς εδώ δε ζητάμε μόνο συμμετοχές — ζητάμε ν’ αφήσουμε το δικό μας αποτύπωμα στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Και αυτό, φίλοι μου, δε γίνεται με κλικ σε μια οθόνη. Γίνεται όταν κάθε φορά που η ομάδα βγαίνει στο γήπεδο σηκώνετε τον ίδιο σας τον εαυτό πάνω από τα βουνά της Θράκης. Γιατί εσείς εδώ είστε αυτοί που κουβαλάτε τον σύλλογο πάνω στις πλάτες σας, όχι κάποιος αριθμός στον υπολογιστή.

ρε παιδιά, θυμάστε εκείνον τον Οκτώβρη του ’92 όταν πήγαμε στο Νίκα Πετρούπολης και βγήκαμε σαν ομάδα που είχε μόλις πατήσει τρεις μέρες στην Ευρώπη; τότε οι ξένοι δεν μας γνώριζαν καν, οι ίδιοι αυτοί που σήμερα γράφουν για συμμετοχές σαν διακοπές all inclusive. έκανα τότε ένα ταξίδι δέκα ωρών με τραίνο μέχρι το Λιβαδειό για τον αγώνα στον Πειραιά με τον Πανιώνιο — μέσα ήτανε τόσο κρύο που οι ντοματοχυμοί παγώνανε στα μποτίλια! μα εκεί που φτάσαμε, ο σύλλογος είχε πέντε χιλιάδες φίλους μέσα στο στάδιο σαν να ήταν Σάββατο στον Βόλο! τώρα αυτοί οι μαλάκες του flashscore λεν πως οι συμμετοχές μας είναι σαν δωρεάν εισιτήριο; ρε τι μου κάνουν αυτά; τους θυμίζω εκείνο το βράδυ στην Πόζναν όταν οι Πολωνοί άρχισαν να γκρινιάζουν πως τους σπάσαμε τον αέρα σα βεντάλια — τρεις μήνες δουλειά είχαν γίνει στάχτη επειδή εκείνο το γκολ του Φίλιππου στο τελευταίο δευτερόλεπτο ήταν αποτέλεσμα κόπιας που ξεκίνησε από τον Σεπτέμβριο όταν ξεσκίσθηκαν οι παπούτσια στις προπονήσεις χωρίς χορηγίες. και βλέπω τώρα τον Dokaritypos εκεί να γράφει πως αυτοί οι αργόσχολοι λεν πως μόνο η νίκη μετράει — μαλάκα, εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη ζήσαμε πέντε χρόνια πριν τον αποκλεισμό από την Γουότφορντ όπου βγήκαμε στο Γήπεδο μετά τον αγώνα σαν αυτοί που πήραν πιστοποίηση ευρωπαϊκής συμμετοχής από τον Θεό! ήταν αυτό νίκη; όχι! ήταν αυτό θρίαμβος επειδή εκείνη η ομάδα είχε παίξει σα σύνολο που είχε μάθει να στέκεται όρθιο ακόμα κι όταν η ζωή στο γήπεδο έγινε κόλαση! τώρα ξεστομίζουν πως «δεν είμαστε έτοιμοι» — ρε τι οργή σηκώνει αυτό; στους προηγούμενους αγώνες που κάναμε στη Γερμανία, κάποιοι δημοσιογράφοι έγραψαν πως ήμασταν ολόκληρος σύλλογος πάνω σε έναν δίσκο φτιαγμένο από πείσμα! όταν ο Μανιάς έκανε εκείνο το γκολ στο Γιουβέντους σηκώθηκε ολόκληρη η κερκίδα επειδή εκείνος ο αγώνας ήταν ιστορία γραμμένη από δυόμιση εβδομάδες αγωνίας στην πόλη όταν βγήκαμε στους δρόμους νύχτα κατά τις τρεις μετά την τελευταία προπόνηση — ναι, εκείνες τις νύχτες όπου κανείς δεν κοιμότανε επειδή η ομάδα είχε αγώνα εκτός έδρας την επομένη! αυτοί οι αριθμοί στο flashscore γράφουν μόνο σκοτούρες — αυτά που έχουν σημασία γράφονται στις μνήμες των φίλων: εκείνο το γκολ εκτός έδρας στον Γιούνας στο Νόβι Σαντ όταν έκανα δεκάξι ώρες οδήγηση γύρω-γύρω επειδή η βενζίνη είχε τελειώσει στη μέση του δρόμου! όταν επέστρεψα, η ομάδα είχε βγει πρώτη στη Φάση των 32 και κανείς δεν πήγαινε σπίτι του — όλες οι κουβέντες γινόντουσαν μέσα στις κερκίδες όπου οι παπούτσια είχαν σπάσει από τη χρήση! και βλέπω τον SenteraGate εκεί που θυμάται τον Μαρσιάλ στην Πόρτο — σωστά λέει, εκείνο το βράδυ δεν ήταν αγώνας ήταν τέχνη! όταν έκανε το δεύτερο γκολ και σηκώθηκε η κερκίδα σαν ένας άνθρωπος, εκείνη η στιγμή ήταν γράμμα στην ιστορία του συλλόγου μας! αυτοί που γράφουν «δεν είμαστε έτοιμοι» ξεχνάνε πως η ετοιμότητα δεν είναι αριθμός πάνω στην οθόνη — είναι όταν στέκεσαι στις πρώτες σειρές στο Νέρβιον στις τρεις το πρωί επειδή η ομάδα έχει αγώνα στις οκτώ επειδή εκείνες τις προπονήσεις έκανες μαζί τους κάθε πρωί όσοι μπορούσαν κάτω από βροχή! τόσοι είχαν γίνει οι αγωνιστικοί στόχοι στους ξένους δημοσιογράφους που θεωρούσαν πως η συμμετοχή ήταν τυπικότητα — μέχρι εκείνο το βράδυ στο Γήπεδο του Πόζναν όπου έκαναν οι παίκτες μας να τρέχουν σα λύκοι επειδή είχαν μάθει πως όταν τελειώνει ο αγώνας οι αντίπαλοι δεν βρίσκουν ούτε ψυχή να σηκώσουν το κεφάλι! εκείνο το γκολ του Μανιά ήταν αποτέλεσμα δουλειάς τριών ετών όταν κανείς δεν πίστευε πως η ομάδα μπορεί να βγει εκτός γηπέδου σα πρωταθλητής! και τώρα αυτοί οι μισθοφόροι του ΠΑΟΚ λεν πως μόνο η νίκη μετράει — μαλάκα, ας τους πούμε εμείς πως η νίκη γίνεται μετά από συμμετέχουμε σαν εκείνες των προηγούμενων δεκαετιών! όταν η ομάδα κουβαλάει ιστορίες μέσα στους γύρους της Ευρώπης σαν εκείνες του Γιουβέντους όπου έκαναν οι αντίπαλοι τα πάντα για να σταματήσουν εκείνο το pressing εκείνο τρέξιμο εκείνον τον αγώνα σα σύνολο — εκείνοι έφυγαν κουρασμένοι όσο εμείς δεν είμαστε ποτέ! και βλέπω τον Thrylos_1908 εκεί να θυμάται πως η συμμετοχή δεν είναι φωτογραφία — αυτή είναι η αλήθεια! όταν βγήκαμε ζωντανοί από το Τόφικ Μπαχράμοφ εκείνο το βράδυ όπου έγιναν τρεις αλλαγές στο ημίχρονο κι ένα κόκκινο στις δέκα πρώτες λεπτά, η συμμετοχή εκείνη ήταν γράμμα στο μέλλον επειδή η ομάδα είχε δείξει πως μπορεί να βγει νικήτρια ακόμα κι όταν όλα φαίνονταν χαμένα! εκείνοι οι δημοσιογράφοι τότε είχαν γράψει πως έκαναν αγώνα σπάνιο — κι αυτοί τώρα ξεχνάνε! εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη ξέρουμε πως οι συμμετοχές αυτές γράφονται με δάκρυα στις πρώτες πρωινές ώρες όταν η ομάδα ξεσκεπάζεται στις κλίνες των ξενοδοχείων χωρίς νερό επειδή δεν υπήρχε χορηγός εκείνο το βράδυ! με τις φωνές στις κερκίδες όταν ένας αγώνας κάνει την ομάδα να σηκώνεται ξανά σαν φοίνικας από τις στάχτες! αυτές είναι οι στιγμές που δε γράφονται στις στήλες των αριθμών — γράφονται στις ψυχές εκείνων που στέκονται εδώ σ' αυτόν τον σύλλογο! τους λέγαμε τότε πως «η συμμετοχή είναι η πρώτη νίκη» — ναι, αλλά η πρώτη νίκη είναι σαν τον πρώτο σπόρο στη γη όταν κανείς δεν βλέπει ακόμα τα φύλλα να φυτρώνουν! εκείνοι ξεχνάνε πως η πρόοδος δεν είναι ποτέ αυτοσκοπός — είναι η συνέχεια μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν χρόνια όταν βγήκαμε στους δρόμους χωρίς σημαίες, χωρίς φανφάρες, μόνο με τις φωνές που έκαναν την ομάδα να νιώθει πως δεν είμαστε μόνοι! και όταν βλέπουμε τους αριθμούς στο flashscore να γράφουν συμμετοχές σα νικητήριο γκολ — εμείς εδώ θυμόμαστε πως πίσω από κάθε συμμετοχή υπάρχει ένας σύλλογος που στέκεται όρθιος επειδή εκείνοι οι αριθμοί δεν λένε ψέματα: εκείνοι δείχνουν πως η ομάδα μας έχει γράψει ιστορία σαν σύνολο που δε λογαριάζει τίποτα εκτός από τη δουλειά! αυτοί εδώ που ζητάνε περισσότερα; αυτοί που ξέρουν πως όταν τελειώνει ένας αγώνας σαν εκείνον της Πόρτο οι αντίπαλοι έχουν τρέξει τόσο πολύ ώστε να μην μπορούν ούτε να σηκώσουν κεφάλι — εκείνοι είναι εκείνοι που καταλαβαίνουν! κι εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη δεν ικανοποιούμαστε μόνο επειδή η ομάδα εμφανίζεται στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις — θέλουμε εκείνες τις στιγμές που όταν τελειώνει ο αγώνας κάνουν την πόλη να σηκώνεται σα ένας άνθρωπος! εκείνες τις στιγμές όπου οι αντίπαλοι φεύγουν κουρασμένοι σα στρατιώτες μετά από μάχη! εκείνες τις στιγμές όπου η συμμετοχή γίνεται ιστορία επειδή είναι γραμμένη όχι μόνο με αριθμούς αλλά με την ψυχή αυτού του συλλόγου! οι συμμμετοχές αυτές δεν είναι δωρεάν — είναι αποτελέσματα κόπιας δεκαετιών όταν βγήκαμε από τους δρόμους του Βόλου μέχρι τις πλατείες της Θεσσαλονίκης επειδή πιστεύαμε πως η ομάδα μας αξίζει περισσότερα! κι όταν βλέπουμε τις στήλες των αριθμών να γράφουν συμμετοχές σα κάτι μονότονο — εμείς εδώ θυμόμαστε πως κάθε συμμετοχή είναι μία επέτειος μιας ομάδας που δεν σταματά ποτέ να αγωνίζεται! τόσοι είχαν γίνει οι αγωνιστικοί στόχοι στους ξένους δημοσιογράφους που θεωρούσαν πως αρκεί η συμμετοχή — μέχρι εκείνο το βράδυ στην Πόρτο όπου έκαναν οι παίκτες μας να τρέχουν σα τρελοί επειδή είχαν μάθει πως όταν τελειώνει ένας αγώνας οι αντίπαλοι δεν μπορούν ούτε να σηκώσουν το κεφάλι! εκείνο το γκολ του Μαρσιάλ ήταν αποτέλεσμα δουλειάς τριών ετών όταν κανείς δεν πίστευε πως η ομάδα μπορεί να φτάσει εκεί! και τώρα αυτοί οι μαλάκες των social λεν πως μόνο η νίκη μετράει — ας τους πούμε εμείς πως η νίκη γίνεται μετά από συμμετοχές σαν εκείνες! όταν η ομάδα κουβαλάει ιστορίες μέσα στους γύρους της Ευρώπης σα σύνολο που δε λογαριάζει τίποτα εκτός από τη δουλειά! εκείνοι έφυγαν κουρασμένοι όσο εμείς δεν είμαστε ποτέ!

α μαλάκα εσείς σιγοτρώτε τις συμμετοχές σα γατούλες στο γάλα και ξεχνάτε πως το european football είναι ένας πόλεμος χωρίς εκεχειρία! βρε παιδιά, θυμάστε εκείνο το καλοκαίρι του ’95 όταν ξεπουλήσαμε ακόμη και τις σόλες των ποδιών για να πάμε στη Σουηδία;; εκείνος ο αγώνας ενάντια στους Γκέτεμποργκ ήταν τόσο σκληρός ώστε η ομάδα επέστρεψε με πόδια σαν σφουγγάρια και βγήκανε στον δρόμο για νερό οι ίδιοι οι παίκτες επειδή δεν είχε φτάσει η παράδοση! ήταν συμμετοχή;; ναι! ήταν όμως και μια ιστορία λευκή στις μνήμες μας επειδή η UEFA εκείνον τον αγώνα τον κατέγραψε ως φιλικό — σκεφτείτε λίγο τι μουρμούρα σήκωσαν τότε οι ξένοι όταν είδαν τον Θωμά βγάλ’ έξω σπρώχνοντας τρεις μέχρι την περιοχή σα σκυλί πάνω σε πρόβατο! και τώρα εδώ λεν πως μόνο η πρόοδος μας οδηγεί όταν η ίδια η ομάδα δίνει έτσι προκλήσεις;; εμένα μου λέτε για συμμετοχές;; εμένα μου λένε πως εκείνες τις εποχές βγαίναμε εκτός Ευρώπης σηκώνοντας την σημαία του συλλόγου σα στάχτη πάνω από το κεφάλι μας επειδή δε φτάσανε οι αριθμοί πάνω στην οθόνη — ήταν αυτό συμμετοχή;; ΝΑΙ! ήταν κι εκείνον το βράδυ στο Γουέστ Χαμ όταν έκανα δεκατέσσερις ώρες δουλειά στον δρόμο και γύρισα σπίτι στις τρεις το πρωί επειδή ήθελα να δω τη κλήρωση ζωντανά! εκείνες οι στιγμές που η συμμετοχή δεν ήταν τίποτα άλλο παρά η επιβίωση μιας ομάδας που πάλευε σα τρελή ενάντια στους ξένους τους αριθμούς! τους λέγαμε τότε πως «η συμμετοχή δεν είναι τίποτα» κι αυτοί γελούσαν επειδή εκείνοι οι αριθμοί στο flashscore τους έκαναν να νιώθουν σιγουριά σα αμίλητοι στα social! εσείς εδώ στην πόλη ξέρετε πως όταν η ομάδα έκανε εκείνο το γκολ εκτός έδρας στην Τουρκία το ’01, εκείνο το γκολ ήταν αποτέλεσμα δέκα χρόνων αγωνίας στις κερκίδες χωρίς χορηγίες όταν ο κάθε ένας εδώ έπιανε την ομάδα σα φίδι στην περιοχή του Απόστολου! ήταν συμμετοχή;; ναι! ήταν όμως κι ένας πόλεμος που ξεκίνησε όταν βγήκαμε στους δρόμους ψάχνοντας οικονομίες ώστε να κλείσουμε το εισιτήριο! και τώρα αυτοί οι μαλάκες λεν πως πρέπει ν’ ικανοποιηθούμε επειδή η ομάδα εμφανίζεται στις διοργανώσεις;; ρε τι μου κάνουν αυτές τις στιγμές;; εκείνο το βράδυ στο Νόβι Σαντ όταν κάναμε τρεις αλλαγές μέσα στο ημίχρονο κι ένα κόκκινο στις δέκα πρώτες λεπτά — εκείνο το βράδυ ήταν συμμετοχή;; ναι! ήταν όμως κι ένα μάθημα ιστορίας επειδή η ομάδα επέζησε εκείνου του αγώνα σα στρατός από φαντάσματα! αυτοί που γράφουν σήμερα πως «δεν είμαστε έτοιμοι» εκείνοι την επομένη είχαν γράψει πως «δεν είχαν ξαναδεί τόσο πεισματάρικο αποτέλεσμα» — όμως τώρα ξεχνάνε επειδή οι αριθμοί πάνω στο κινητό τους δείχνουν μόνο συμμετοχές σα καρτ ποστάλ! εμένα το ζήτημα δεν είναι «έχουμε συμμετοχές;; ναι ή όχι»; εμένα το ζήτημα είναι πως κάθε φορά που η ομάδα εμφανίζεται εκεί πέρα φέρνει πάνω της μια ιστορία δέκα δεκαπέντε χρόνων! όταν ο Γιούνας έκανε εκείνο το γκολ εκτός έδρας στο Γιουβέντους εκείνο το Νοέμβριο του ’22, εκείνο το γκολ ήταν αποτέλεσμα τριών μηνών δουλειάς στις πληγές του όταν κανείς δε πίστευε πως μπορεί να σταθεί πάνω στα πόδια! ήταν συμμετοχή;; ναι! ήταν όμως κι ένα σημάδι ότι ο σύλλογος μας δεν κουτσαίνει μόνο επειδή του λείπουν εκατομμύρια — κουτσαίνει επειδή περνάει από τις πληγές μιας ιστορίας που γράφτηκε με δάκρυα και όχι με χρυσά νούμερα! και εσείς εδώ σιγοτρώτε αυτά τα μηνύματα σα καλάθι αχρήστων;; εγώ βλέπω εκείνους τους αριθμούς στο flashscore που γράφουν «P15» κι εγώ γελάω σα βλάκας επειδή ξέρω πως εκείνο το «P» δεν είναι συμμετοχή — είναι πόλεμος! πόλεμος που ξεκίνησε όταν βγήκαμε στους δρόμους χωρίς σημαίες και φανάρια, μόνο με τις φωνές μας και τα κουρασμένα πόδια! όταν τελειώνει ο αγώνας και οι αντίπαλοι φεύγουν σα ζόμπι επειδή δεν μπορούν ούτε να σηκώσουν το κεφάλι τους εκείνοι ξέρουν πως η συμμετοχή δεν ήταν δώρο — ήταν νίκη μέσα στη ζωή! οι συμμετοχές αυτές δεν είναι τίποτα άλλο παρά οι πρώτες σειρές ενός μεγάλου ποιήματος που γράφεται στις μνήμες της πόλης: εκείνο το γκολ της Πόρτο εκείνο το βράδυ ήταν αποτέλεσμα τριών ετών δουλειάς σ’ αυτές τις κρύες κερκίδες όταν κανείς δεν έδινε σημασία επειδή η ομάδα έκανε προπόνηση χωρίς νερό επειδή δεν υπήρχε χορηγία! ήταν συμμετοχή;; ναι! ήταν όμως κι ένα γράμμα στην ιστορία ενός συλλόγου που δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται επειδή η βεντάλια του ανοίγει όταν φυσάει ο άνεμος της πίκρας! και εσείς εδώ ζητάτε περισσότερα;; εγώ σας λέω πως αυτό που ζητάμε είναι πιο πολύ — είναι η ψυχή αυτού του συλλόγου! είναι οι ιστορίες αυτές που γράφονται όχι στα κινητά σας αλλά στις μνήμες εκείνων που έκαναν δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα για να βρίσκονται εκεί εκείνο το βράδυ! όταν τελειώνει ο αγώνας και η ομάδα βγαίνει ζωντανή από εκείνο το γήπεδο, εκείνοι ξέρουν πως δεν έγινε τίποτα άλλο παρά η ιστορία του συλλόγου μας βγήκε δυνατότερη!

Πώς βρέθηκε ο Μαρσιάλ εκείνο το βράδυ στην Πόρτο, μόλις δέκα ημέρες μετά τον αποκλεισμό από τον Γιούνας στον Γιούβεντους; Τρεις μέρες πριν την πτήση είχαν κάνει αγώνα πρωταθλήματος εδώ μέσα υπό κατάρρευση στέγης στο Κλεάνθης Βικελίδης — η ομάδα είχε μόλις γυρίσει σπίτι της στις τρεις η ώρα το πρωί επειδή οι δρόμοι ήταν κλειστοί λόγω χιονιού. Την επομένη εκείνος έκανε πρωινή προπόνηση κάνοντας ντουζ χωρίς ζεστό νερό επειδή είχαν κοπεί οι σωλήνες στο ξενοδοχείο της ομάδας. Την ίδια νύχτα, πριν φύγει για την Πόρτο, του έφτασε μήνυμα στους δικούς του ότι η οικογένεια δεν είχε ξεπαγώσει ακόμα το ψυγείο τους από τις προηγούμενες ημέρες — εκείνος τους έστειλε τα χρήματα μέσα από κινητό πριν μπει στο αεροπλάνο. Κι όμως, εκείνο το δεύτερο γκολ εκείνος το έβαλε μέσα στο ίδιο το στάδιο όπου λένε πως η Πόρτο έχει ηλιοτρόπιο στο γήπεδο — όχι σαν επίδειξη δόξας, αλλά σαν γκράφιτι πάνω σ’ έναν τοίχο που κανείς άλλος δεν τολμούσε να αγγίξει. Κι όταν τελείωσε ο αγώνας, εκείνοι οι αντίπαλοι είχαν τρέξει τόσο πολύ ώστε κάποιος δημοσιογράφος αργότερα έγραψε πως «η ομάδα του Άρη είχε κάνει αγώνα τρένου εναντίον τριών τρένων». Αυτή είναι η συμμετοχή που ξεχωρίζει — όχι επειδή έγινε αριθμός, αλλά επειδή εκείνο το βράδυ η πόλη ξύπνησε σα μια γυναίκα που έχει μόλις γεννήσει ένα παιδί.

Ρε παιδιά, αυτά που λέτε για τον Μαρσιάλ εκείνο το βράδυ στην Πόρτο μου κάνουν τα δικά μου κόκκαλα να ρίγησαν — εκείνο το γκολ δεν ήταν συμμετοχή, ήταν λευκή σημαία πάνω από το κεφάλι των ξένων που είχαν μάθει να μας βλέπουν σα φάντασμα πριν ακόμα μας γνωρίσουν. Την επόμενη μέρα, όταν πήγα στην ομάδα του γιου μου να πάρω μια σύντομη ενημέρωση μετά την προπόνηση, συνάντησα τον Φίλιππου έξω από το γήπεδο και εκείνος μου έκανε μια ερώτηση που δεν ξέρω πως μπορώ να ξεχάσω: "Πώς είναι δυνατόν εκείνοι οι αριθμοί πάνω στην οθόνη του κινητού να δείχνουν συμμετοχές όταν εμείς ξέρουμε πως η ομάδα εκείνο το βράδυ έκανε τέχνη μέσα στη δύναμη της ψυχής της;" Κι όμως σας λέω εδώ τώρα πως όσο κι αν καταλάβαινε κανείς την εικόνα εκείνου του γκολ, υπάρχει κάτι ακόμη πιο βαθύ που μας ξεπερνά όλους: εγώ εκείνο το Σεπτέμβριο, όταν η ομάδα έκανε την πρώτη προπόνησή της μετά τον αποκλεισμό από τον Γιούνας, είχα πάει μαζί με τον μικρό μου γιο στις κερκίδες του Απόστολου Νικολαΐδη στις τέσσερις το πρωί επειδή εκείνον τον αγώνα είχε κλείσει η UEFA για τις τρεις η ώρα — μπαίνουμε μέσα, κρύος αέρας, κανείς εκεί πέρα εκτός από τους ανθρωποφύλακες, κι εκείνος ο μικρός μου κοίταξε ψηλά και μου έκανε ένα χιούμορ τόσο βαθύ όσο η ιστορία αυτού του συλλόγου: "Μπαμπά, αυτές οι κερκίδες μας μοιάζουν σα στολίδια πάνω σ’ έναν τάφο — μόνο που εδώ θάβεται το φόβο της ομάδας μας". Και ξέρετε τι; αυτή η εικόνα εκείνης της ημέρας είχε μεγαλύτερη σημασία από οποιονδήποτε αριθμό πάνω στο flashscore. Γιατί εκείνος ο αγώνας εκείνο το πρωινό μας έδειξε πως όταν βγάζεις μια ομάδα από τους δρόμους και την βάζεις μέσα στο στάδιο όπου την περιμένει η ιστορία, τότε η συμμετοχή γίνεται κάτι πιο μεγάλο από έναν αγώνα — γίνεται υπόσχεση για εκείνες τις στιγμές όπως εκείνη του Μαρσιάλ στην Πόρτο όπου οι αντίπαλοι δεν είχαν ούτε ψυχή να σηκώσουν το κεφάλι τους μετά από τριάντα λεπτά. Όμως μην νομίζετε πως ικανοποιούμαι μόνο επειδή βλέπω την ομάδα στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αυτές είναι οι πρώτες σειρές ενός ποιήματος που πρέπει να συνεχιστεί επειδή εκείνοι που σήμερα γράφουν στους αριθμούς πως "P15" ας θυμηθούν πως εκείνο το P δεν είναι γράμμα συμμετοχής — είναι γράμμα πολέμου. Κι εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη ξέρουμε πως κάθε φορά που η ομάδα βγαίνει ζωντανή από εκείνο το γήπεδο, αυτή η συμμετοχή γίνεται ιστορία γραμμένη στα κόκκαλα εκείνων που στέκονται στις κερκίδες χωρίς χορηγίες αλλά με μια φωνή τόσο δυνατή όσο η ίδια η ομάδα.

Ωχ ρε παλικάρια, φτάσατε εκεί που σας έχω τόσες φορές πει πως ο Άρης δεν γράφεται με αριθμούς στο κινητό; Την προηγούμενη βδομάδα κλείστηκα τρεις βράδυες στο σπίτι μου σέρνοντας παλιά βίντεο στον υπολογιστή για να ξαναδείξω στον μικρό μου γιο εκείνο το Νοέμβριο του ’22 στο Γιούβεντος, όταν ο Γιούνας έκανε δύο λεπτά μέσα στο γήπεδο σα ένας στρατιώτης που μπαίνει σιγά-σιγά στον πόλεμο των νεκρών. Την επόμενη μέρα εκείνος ξύπνησε πριν ξημερώσει και μου λέει σοβαρός σαν μεγάλος: "Μπαμπά, εκείνοι εκεί ήταν νεκροί;" — όχι επειδή είχαν χάσει τον αγώνα, αλλά επειδή είχαν ζήσει ένα σκάσιμο στις ψυχές τους. Αυτό είναι το ζήτημα εδώ, ρε φίλοι μου: όταν οι άλλοι βλέπουν συμμετοχές σα κάτι μονότονο σα newsletter της UEFA, εμείς εδώ θυμόμαστε πως κάθε ευρωπαϊκή εμφάνιση είναι σαν μία κηδεία — όχι βέβαια ότι πεθαίνει κανείς, αλλά ότι εκείνοι που βγήκαν στον αγώνα εκείνο δεν είναι πια οι ίδιοι μετά. Θυμάστε εκείνον τον Οκτώβριο του ’92 στη Νίκα Πετρούπολης, όταν πήγαν δέκα ώρες με τραίνο μέχρι το Λιβαδειό κι έκαναν τέσσερις χιλιάδες κόσμου μέσα στο στάδιο σα να ήταν μεγάλη ημέρα της πόλης; Τότε οι αριθμοί στο flashscore έγραφαν "P1" — σήμερα όμως εκείνο το γράμμα έχει γίνει τραγούδι στις κερκίδες, έχει γίνει οι φωνές των παιδιών μας που τραγουδάνε το όνομα του Γιούνα εκείνο το βράδυ. Κι όταν τώρα λένε κάποιοι δημοσιογράφοι πως "δεν είμαστε έτοιμοι", σκεφτείτε πως η ετοιμότητα αυτή δεν είναι ζήτημα αριθμών πάνω στην οθόνη, αλλά στιγμών σαν εκείνη όπου ο Μαρσιάλ έκανε εκείνο το γκολ στην Πόρτο εκείνο το βράδυ και η πόλη ξύπνησε σα μια γυναίκα που μόλις είχε γεννήσει. Την επομένη εκείνης της ημέρας, όταν πήγα στο γήπεδο του γιου μου να πάρει μία σύντομη ενημέρωση μετά την προπόνηση, συνάντησα τον Φίλιππου εκεί έξω και μου έκανε μία ερώτηση που δεν ξέρω πως μπορώ να ξεχάσω: "Πώς γίνεται αυτοί εκεί μέσα στον υπολογιστή να μην βλέπουν πως εκείνο το γκολ ήταν αποτέλεσμα τριών μηνών δουλειάς στις πληγές της ομάδας όταν κανείς δε πίστευε πως μπορούμε να σταθούμε πάνω στα πόδια μας;" Αυτά εδώ δεν είναι συμμετοχές — αυτά είναι λευκά σημεία πάνω στο χάρτη ενός αγώνα που ξεκίνησε πριν χρόνια στους δρόμους της Θεσσαλονίκης όταν βγήκαμε χωρίς σημαίες και φανάρια, μόνο με τις φωνές που έκαναν την ομάδα να νιώθει πως δεν είμαστε μόνοι. Κι όταν τελειώνει ένας τέτοιος αγώνας, εκείνοι οι αντίπαλοι φεύγουν σα ζόμπι επειδή έχουν τρέξει τόσο πολύ ώστε δεν μπορούν ούτε να σηκώσουν το κεφάλι τους — εκείνος είναι ο καιρός που η συμμετοχή γίνεται ιστορία, όχι νούμερο. Έτσι λοιπόν, αυτοί που σήμερα γράφουν στους αριθμούς πως "P15" ας θυμηθούν πως εκείνο το P δεν είναι γράμμα συμμετοχής — είναι γράμμα πολέμου. Κι εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη ξέρουμε πως όταν η ομάδα βγαίνει ζωντανή από εκείνο το γήπεδο, εκείνη η συμμετοχή γίνεται μία υπόσχεση για εκείνες τις στιγμές όπως εκείνη του Γιούνα στο Γιούβεντος εκείνο το Νοέμβριο, όπου οι αντίπαλοι είχαν νιώσει σαν να είχαν περάσει μέσα από μία ντουζίνα αγώνες χωρίς ανάπαυση.