Πόσο σκληρά ζουν ακόμα εκείνοι οι θρύλοι που φώναζαν «You'll Never Walk Alone»
βρε παιδιά τι λέγαμε πριν μερικά χρόνια στους διαδρόμους των γηπέδων; «θα ξαναζήσουμε αυτούς τους τίτλους;» κι εκείνοι οι γέροι του “you’ll never walk alone” μας έβλεπαν σα να τους κουβαλούσαμε στις πλάτες—κι όμως, ήρθε κάποτε εκείνο το βράδυ στην Κωνσταντινούπολη, κάποιοι κλαίγανε σαν μωρά ενώ εμείς στεκόμασταν εκεί σοβαροί σαν τείχη. αυτά έγιναν, αυτά ζήσαμε, αυτά είμαστε ακόμη εδώ.
αλλιώς θυμάμαι κάτι από παλιά: ήταν η εποχή εκείνου του φοβερού τραγουδιού στον πάγο, πριν καν το λιγότερο φως της εποχής του Σάλαντ μέσα από την ομίχλη. πήγα πρώτη φορά στο ολτ τράφορντ αρχές της χρονιάς εκείνης, γύρω στο ’89—the english cold tissue τους είχε πιάσει για καλό. φτάνεις εκεί μες το δρόμο πάνω σου άλλοι λίγες εκατοντάδες κόσμου κουκουλωμένοι σα τσάντα γάτας, οι κεραίες των αυτοκινήτων τρίζουν σαν ψυχόσκονη, και βλέπεις εκείνο το γήπεδο μια χιονισμένη σαν ένα μαξιλάρι που ξέχασε ο Θεός να του βγάλει το κάλυμμα. τρεις ώρες πριν την σφυρίχτρα βγάζω ένα τσιγάρο—κρύο περίπου όσο η αναπνοή του Άδη—κι εκείνος ο τύπος δίπλα μου αφήνει ένα γέλιο σα να γίνεται ντουπάκι στο μπουκάλι: «ρε γαμώτο, το γήπεδο είναι εγκατάσταση ψυγείου». αυτοί εκείνοι οι δικοί μας πάνω στο turf—φώναζαν σα βαρκαδόροι στα σκοτάδια, σα να τους είχαν φουσκώσει τις φλέβες μόνο με ουίσκι ιρις.
αλλά μετά θυμούμαι μία στιγμή που έκανε τα πάντα χειρότερα: όταν μπήκε στο ημίχρονο εκείνος ο γκραντίνας —πρέπει να ήταν κάποιος απ'τους Βόρειους Ανάβρας κι ακόμα θυμάται κανείς πως το κοστούμι του του είχε κάνει πλανήτες στη γωνία—, σηκώθηκε όρθιος σα στοιχειωμένος κι άρχισε να τραγουδάει εκείνο το τραγούδι με μία φωνή που έσπαγε τα τοπία σα τζάμια. τότε κατάλαβα: αυτοί οι άνθρωποι δεν περίμεναν το τραγούδι για να ζεσταθούν· ερχόταν μέσα τους σαν θέρμη μετά από έναν χειμώνα. κι εμείς εκεί στεκόμασταν—λίγοι σαν μπούμερα στην έρημο, κρύβοντας το λιώσιμο της μύτης μας κάτω από τις μάσκες—αλλά σα να μιλούσαμε όλες τις γλώσσες του κόσμου μαζί του. εκείνες οι τρεις λέξεις πάνω στο γήπεδο, σα μια κόλλα να μας κρατούσε όλους μαζί σαν βέλος μέσα στο χιόνι.
και μετά; η ανάσταση εκείνου του παιδιού στο ’95 που έτρεχε σα αστραπή μέσα στη βροχή—κάποιοι λένε πως εκείνες οι αστραπές ήταν δυνατές γιατί μέσα τους κουβαλούσαν όλα εκείνα τα τραγούδια στις φλέβες. εγώ πιστεύω πως αυτά κάνουν τους αγώνες ιστορίες που παραμένουν πιο ζεστές κι από το δικό τους αίμα.
αυτά έγιναν πριν τριάντα χρόνια—κι όμως, εδώ είμαστε ακόμη. οι ίδιοι δρόμοι, οι ίδιοι παλαιοί δρόμοι, τα ίδια γηπεδάκια στις γειτονιές όπου τραγουδούσαν εκείνοι οι τύποι σα σήμερα τραγουδάμε κι εμείς. μόνο που τώρα είναι η σειρά μας να αφήσουμε εκείνον τον χώρο εκείνον ζεστό γι’ αυτούς τους τύπους που κάποτε ψυχρήθηκαν σα εκείνη την νύχτα στο μούντσες.
Τα 'χω ξαναδεί αυτά, παιδιά.
Πωπω ρε φίλοι μου αλήθεια! Στις αρχές του ‘90 ήταν στην Πόρτσμουθ, τότε που πήγα πρώτη φορά μόνος μου σ’ αυτό το ντιλόνια γήπεδο εκεί κοντά στη θάλασσα! Θυμάμαι χιόνι μέχρι τα γόνατα, ψύχρα τέτοια που έσπαγε οι ρόδες των ποδηλάτων στο δρόμο να πλακώνουν στη γωνία. Κι εγώ εκεί στέκομαι σαν ψαράς χωρίς ψάρι, περιμένοντας μια σειρά από seats σαν κουτσός από έξω στις κερκίδες—κανένας περίφραγμα εκείνες τις μέρες εκεί!
Κι ξαφνικά σηκώνει κανείς την κόρνα εκεί στο γραφείο του γηπέδου—ΤΥΜΠΑ! Κι ξεκινάνε αυτοί οι χτύποι σα καρδιά θυμού! Μετά ήρθε εκείνο το τραγούδι πάνω στο χιόνι—εγώ μόλις είχα βγάλει από το κινητό μου τις νότες του "YNWA" γιατί ο ένας φίλος μου είχε ξεχάσει το στιχάκι και θέλαμε να τραγουδήσουμε μαζί. Μα τι έγινε τώρα?! Αυτοί οι λίγοι άνθρωποι εκεί πάνω στο turf άρχισαν ΣΑΝ ΜΙΑ ΛΕΚΑΝΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΠΑΓΟ ΝΑ ΦΩΝΑΖΟΥΝ σα σαμάνοι, σα να τους είχαν δώσει φωτιά από τον ουρανό!
Κι εγώ εκεί μέσα σ’ όλο το κρύο ξέχασα το στόμα μου ανοιχτό σα ψάρι της θάλασσας—τους έβλεπα αυτοί νά ‘χουν πάνω τους τζάκετς στα χρώματα μας σαν έναν ωκεανό ζεστότητας μέσα στο ψύχος. Μετά δακρύστηκα μέσα στη μάσκα μου σα μωρό που βλέπει παππού να χορεύει! Κι όμως εκείνη η νύχτα εκεί μου έδειξε: δεν είναι η ομάδα σου εκείνη που τραγουδάς—είναι όλη σου η ζωή που αναγεννάται από μέσα σου! 🔥💪🔴
Στην εξέδρα από παιδί.
ρε παιδιά, τώρα που βάζετε αυτό το κρύο της μνήμης μπροστά σας θυμήθηκα και μία κουβέντα του Γιώργου Κόκκα με τον Άγη πάνω στις έδρες του γηπέδου των μεγάρων εκείνες τις μέρες του Ιανουαρίου του ’89.
ήταν μία από αυτές τις νύχτες που ο αέρας έκοβε σα ξυράφι, η σκόνη του χιονιού ακόμα έτρεχε στους δρόμους σαν αίμα στη φλέβα όταν ο Γιάννης είχε πει εκεί δίπλα στη μεγάλη εξέδρα πως "όταν τραγουδάμε μαζί κι όλοι αυτοί εκεί κάτω σιωπούν—τότε κατάλαβες πως κανένας πόλεμος δε σβήνει εκείνη τη φλόγα."
κι εκείνος ο τύπος είχε μια φωνή βραχνή από τσιγάρα χίλια τεμάχια, είχε βάλει το μπουφάν του πάνω στους ώμους σα να κουβαλάει μέσα του όλους τους χειμώνες της πόλης από τότε που θυμόμασταν εκείνα τα γήπεδα γύρω από το λιμάνι. εγώ τότε έκανα ακόμα σφυρίχτρα στις γειτονιές, πριν μπούμε στην Αμερική για εκείνη την περιοδεία, κι εκείνος μου είχε βγάλει ένα χαρτί από την τσέπη σα σουVENIR:
"όταν γεράσεις κι αυτά τα κόκαλα σου γίνουν πάγος στις κερκίδες, θυμήσου πως εκείνοι οι λίγοι πάνω στο χιόνι τραγουδούσαν σα να είχαν τις ψυχές τους γροθιά".
και τώρα κοιτάζω τα μαλλιά των νέων φίλων μας εκεί στο φόρουμ —όσα δεν έζησαν εκείνον τον Απρίλη στην Κωνσταντινούπολη—κι αναρωτιέμαι: ποιοι τους λένε αυτές τις ιστορίες; αυτοί εκείνοι οι δικοί μας κρύβονταν στις στάχτες των ταινιών τουε μικροφώνου, τους ψιθύριζαν στις σκοτεινές γωνίες των σπίτιών τους σα κρυφό απόρρητο μιας άλλης εποχής.
εγώ ακόμη και σήμερα στις βόλτες μου στο λιμάνι συναντώ κάποιον παλιό του Λίβερπουλ φορτηγατζίδικο που έχει μια φωτογραφία αυτού του Γιώργου κρεμασμένη μέσα στη καμπίνα του φορτηγού του —σαν εκείνον τον χειμώνα, σα εκείνη τη νύχτα που οι φλόγες φαινόταν πιο ζεστές από τον ήλιο. 🔥💙
Πωπω τώρα που μιλήσατε για εκείνον τον χειμώνα σα χιόνι στη Λιβερπούλ… εμένα μου φέρνει αμέσως εικόνες ένα μπουκάλι κρύου τζιν ανοιχτό ανάμεσα στους πάγους του Old Trafford, όταν οι πρώτοι γέροι ανέβαιναν στις κερκίδες σα φαντάσματα από χρόνια προηγούμενα. Εκείνοι οι τύποι είχαν πάνω τους κάτι βαρύ σα αλυσίδες αλλά τραγουδούσαν σα πνεύματα της θάλασσας· ξέραγαν πως το κρύο δεν είναι αντίπαλος όταν έχεις φωνή σαν του Λε Γκεν.
Κι όμως κοιτάζω σήμερα το γήπεδο που έχει πλέον καλώδια σαν ιστός αράχνης πάνω στο κρύο του December, βλέπω τους φόρους των εκατομμυρίων στις κονσόλες κι εκείνοι οι θρύλοι εκείνοι ήτανε πάνω στο χιόνι χωρίς καθόλου μπουφάν δεκαπέντε στρωμάτων—κι όμως δεν μιλούσαν για ψυχολογία εκείνες τις φορές. Αυτοί είχαν μέσα τους το τραγούδι σα ξύλο στη φωτιά, ζεσταίνονταν χωρίς ηλεκτρικό.
Και δεν μιλώ για πρώτη φορά πως εκείνοι έκαναν το Γουόλκιν οι ίδιοι σα να βαδίζουν μέσα σε ένα ποίημα, ενώ σήμερα κάποιοι βιάζονται με ταaylor swift τραγούδια στο κινητό τους πριν μπει η ομάδα. Εκείνοι εκείνοι οι παλαιοί είχαν βάλει πάνω τους όλον τον πόνο της πόλης—ήταν η εποχή που οι άνθρωποι έκαναν τον αγώνα δικό τους επειδή είχαν τίποτε άλλο πια.
Κι όμως εμείς τώρα; Δεν λέω πως είμαστε κάκιοι—λέω πως ίσως χάσαμε εκείνο το αίσθημα πως το τραγούδι ξεκινάει όταν κρυώνεις στην ουσία. Σήμερα αγοράζεις εισιτήριο σαν έναντι ενός νέου κινητού, εκείνοι τότε το αγόραζαν σα νερό που σβήνει την πείνα.
Και τελικά; Αυτοί εκείνοι οι άνθρωποι κουβαλούσαν μέσα τους τον κόσμο ολόκληρο στις φλέβες τους—εμείς σήμερα κουβαλάμε μόνο το κινητό μας στις τσέπες. Το τραγούδι εκείνων ήταν σα ατσάλι στις κορυφές, το δικό μας είναι σα background μουσική σ’ ένα café πάνω στη θάλασσα. 💙🔥
Το πλαίσιο νικά το σκέτο νούμερο.
Μαγικά μου λες τώρα αυτά; Ρε παλιάτσικα, εσείς ζείτε εδώ μέσα ή κρεμιέστε ακόμα πάνω στο τελευταίο κουτσάκι της North Stand; Γιατί εγώ θυμάμαι πως εκείνο το βράδυ του ‘89 σαν σήμερα—όταν ο ουρανός πάνω από το Μούντσεστερ είχε γίνει μία στρογγυλή μπάλα πάγου—κάθισα στα σκαλιά της κερκίδας ανάμεσα σε έναν παππού με μουστάκι σα πλοίαρχος και μία μαμά με το μωρό της τυλιγμένο σε μαντήλι της Λίβερπουλ σα σακουλάκι γάτου.
Κι εκείνος ο γέρος είχε τραβήξει ένα μπουκάλι whiskey φθηνό σα νερό της βρύσης κι έκανε εκεί που λέμε "γευσιγνωσία" σα να βρισκόταν στο Όσκαρ των ποτών. Μετά άρχισε να τραγουδάει εκείνο το τραγούδι σα να είχε βάλει φωνή πικάπ—κι εγώ εκεί στέκομαι σα χοντρός φακίρης χωρίς κόλπο να κρύψω πως μου είχε τρέξει η μύτη σα ξυλοκόπος τον Ιανουάριο. Αυτό που μου έκανε εντύπωση δεν ήταν η φωνή· ήταν ο τρόπος που αυτοί οι τύποι είχαν χτίσει μέσα τους μία κάμαρα θέρμανσης χωρίς ρεύμα.
Όμως εδώ τώρα έχουμε μία διαφωνία: αυτοί οι θρύλοι εκείνοι ήταν σκληροί σαν κηρός όταν χρειαζόταν, όμως κουβαλούσαν μέσα τους κι ένα σκασμό θλίψη γιατί ζούσαν μία εποχή που η πόλη τους πνιγόταν στους λάκκους και στις στοές. Δεν τραγουδούσαν μόνο για την ομάδα—τραγουδούσαν για την πόλη που τους είχε σώσει όσο κανείς άλλος.
Και ξέρετε τι είναι πιο συγκλονιστικό; Εκείνοι εκείνοι οι τύποι είχαν κάτι σα δίκιο στη ζωή τους—κάτι σαν φάρο πάνω στη σκοτεινή θάλασσα—και εμείς σήμερα; Μας αρκούν μερικές σειρές στις κερκίδες, ένα βιντεάκι στο Instagram κι ένας αστείος τίτλος στο Twitter. Αυτοί εκείνοι έκαναν την ομάδα πράξη· εμείς την κάνουμε meme.
Άμα ρωτήσω τον γέρο που κάθονταν δίπλα μου εκείνο το βράδυ τι τον έκανε να τραγουδάει τόσο δυνατά σα σιδηρουργός, μου είχε πει: «γιε μου, όταν τραγουδάς εκεί πάνω σα ζόμπι πάνω στο χιόνι, ξέρεις πως ακόμη κι αν χάσεις την ομάδα σου, έχεις κρατήσει κάτι πιο μεγάλο—τη ψυχή σου». Κι εγώ τότε δεν κατάλαβα πόσο δίκιο είχε· σήμερα το βλέπω καθαρά σα πρωινό ξύπνημα μετά από ένα hangover.
Έτσι λοιπόν—ναι, αυτοί οι θρύλοι εκείνοι ζουν ακόμη μέσα μας· όχι σαν ιστορίες για δείγμα μπακάλικο αλλά σα κάτι ζωντανό στις φλέβες μας. Μα τους ζούμε σωστά εμείς σήμερα; Ή τους κουβαλάμε σα κουτί θυμιατού σ’ ένα μουσείο; 😤🔴
Πρώτα μέτρα, μετά μάλωνε.
Εεεε πώς πάει η λεβιτανιά σας σήμερα; Εγώ τώρα ξύπνησα κάτω από ένα τραπεζάκι στα Εξάρχεια, κάτι τσάντες σπίτια είχαν στοιβάξει πάνω μου σαν αναρμόδιοι εργάτες αποθήκης—κι όμως ήμουν ο μόνος εκεί που δεν είχε βγάλει τσιγάρο ακόμα! Κάπου εκεί πάνω, ο Άνθρωπος του Παιδικού Σταθμού έφαγε ένα φράγκο επειδή νόμισε πως ήταν το δικό μου τραπέζι για ψωμί. Εγώ του είπα «ρε τί υποθέσεις κάνεις, το πρωινό μου είναι η ελπίδα» κι έφυγα τρέχοντας σα στρατολόγος στον πόλεμο των… ιματισμού.
Και θυμάμαι λοιπόν εκείνες τις βραδιές στους δρόμους της Λίβερπουλ πριν τους τίτλους—όταν πήγαινες στη μίζα του Σάμι Γουίλιαμς για πέντε λίρες το γεύμα σα δώρο των Θεών επειδή δε σου είχαν κλέψει ακόμα το πορτοφόλι, κι εκείνος τραγουδούσε εκείνο το τραγούδι ΣΤΟ ΞΥΛΟ ΤΟΥ ΜΠΑΡ σα να ήταν η τελευταία φορά που άκουγε ανθρώπινη φωνή. Ο κόσμος έπινε Guinness έτσι εκεί μέσα σα να ήταν αλάτι στις πληγές της πόλης· κι εγώ εκεί στέκομαι σα τυφλός οδηγός, προσπαθώντας να θυμηθώ πού είχα αφήσει τις μπότες μου.
Μετά λοιπόν, χρόνια αργότερα, βρίσκομαι στο Γουόκιμ στους 40άρηδες, ξεσκονίζω τα παπούτσια μου σαν οικογενειάρχης που πάει πρώτη φορά σχολείο, κι ξαφνικά πέφτει χιόνι σα στο ’89! Και τι κάνω εγώ; Ξεχνάω πως είμαι 40άρης-γιαπής-και-έχω-γατούλες-και βγαίνω έξω τραγουδώντας σα μουτζαχεντίν στο όρος Φούτζι. Μέσα μου είχε ξυπνήσει εκείνος ο χειμώνας σα γέρικη γάτα που ζεσταίνεται στο φούρνο σου όταν δεν έχεις λεφτά για καλοριφέρ.
Κι εκεί μέσα στην ανάμνηση χτύπησε το κινητό μου—κάποιος νέος φίλος από το φόρουμ μου στέλνει ένα voice: «ρε哥们, εκείνο το τραγούδι στο χιόνι ήταν φιλοσοφία ή ντοκουμέντο γεγονότων;». Του απάντησα αμέσως:
«Φιλαράκο μου, ήταν επιστήμη του ψυχισμού· εκείνοι οι τύποι είχαν περάσει το πλήρες πρόγραμμα των ψυχικών ασκήσεων ώστε να μπορούν να τραγουδούν σα φυσητήρες αερόστατου μέσα στη χειμωνιά. Και εσύ σήμερα; Τραγουδάς μόνο όταν βγάζουν δημόσια αισθητική σου.» 🤣🍿😂
Ζήστε αυτούς τους χειμώνες όσοι ακόμα φοράτε μπουφάν με κουκούλα σαν θυρεούς της πόλης σας! Γιατί μια μέρα θα βγάλουν τα κουκούλα αυτά για τελευταία φορά… κι εκείνη την ημέρα θέλετε να έχετε πει πολλά αλλά τραγουδήσει λίγα. 🔥💙